Kuchnia afrykańska i tradycyjne potrawy Czarnego Lądu to, wbrew pozorom, dość rozległy i niejednoznaczny temat. Warto zaznaczyć, że nie ma typowej afrykańskiej kuchni, gdyż w Afryce żyje wiele grup etnicznych, zachowujących własne tradycje. Można jednak starać się uchwycić pewne cechy charakterystyczne dla kuchni Afryki. Z pewnością są to takie składniki, jak afrykańskie zboża, owoce i warzywa, które składają się na tradycyjne afrykańskie potrawy. Wybierając się do Afryki, warto pamiętać, iż dania afrykańskie często są dość ostre. Zobacz film: "Aktywacje: Kuchnia afrykańska" spis treści 1. Specyfika kuchni afrykańskiej 2. Typowe afrykańskie posiłki 1. Specyfika kuchni afrykańskiej Kuchnia afrykańska opiera się na łatwo dostępnych, naturalnych składnikach. Są to przede wszystkim owoce, warzywa, zboża i mięso. Typowe afrykańskie danie składa się głównie z warzyw - zawiera błonnik, skrobię, witaminy. W odróżnieniu od polskiego codziennego odżywiania, nie używa się w tej kuchni białego cukru i żadnych przetworzonych składników. Większość potraw przygotowywanych na tym kontynencie to dania pikantne, mocno przyprawione. Dania afrykańskie bazują głównie na poniższych składnikach: maniok - to najpopularniejsza roślina uprawna Afryki - robi się z niego mąkę, olej, alkohol, stosuje się jako przyprawę, a także zjada na surowo, pochrzyn - to warzywo bulwiaste, podobne do ziemniaka, tak też jest przyrządzane - gotowane lub pieczone, może być głównym składnikiem potrawy "fufu", ryż (szczególnie brązowy), fasola, kukurydza, sorgo, proso, kokos, banany zwyczajne (pizang, figa rajska), melony, owoce morza, dziczyzna (ma dużo mniej tłuszczu niż inne rodzaje mięsa). 2. Typowe afrykańskie posiłki Śniadanie jest lekkim posiłkiem, dającym energię do pracy. Przykłady afrykańskiego śniadania: owsianka z prosa lub sorgo, "pap" (rodzaj owsianki) z kukurydzy, z dodatkiem chili i zielonych warzyw, gotowany pochrzyn z bananem zwyczajnym. Obiad w Afryce spożywa się między dwunastą a czwartą po południu. Typowe dania obiadowe to: "gari akpu" i inne potrawy przyrządzone z manioku, zupy warzywne, tarty pochrzyn lub semolina (rodzaj mąki gruboziarnistej) z zupą warzywną, np. z juty. Na kolację często konsumuje się takie same potrawy, jak na obiad. Kurczak z kuskusem to danie afrykańskie, uznawane za takie przede wszystkim ze względu na aromatyczne, egzotyczne przyprawy oraz połączenie mięsa i kwaśnego soku ze słodkimi rodzynkami. Do przyrządzenia kurczaka z kuskusem potrzebne będą: 4 grillowane udka z kurczaka bez skórki, 2 łyżeczki soku z limonki, 2 łyżeczki oliwy z oliwek, 1 średnia posiekana cebula, 5 zmiażdżonych ząbków czosnku, 3 filiżanki ciepłego bulionu, 3 pocięte w paski marchewki, 1 posiekany seler, 1 szklanka odsączonych nasion ciecierzycy, 1 szklanka odsączonych karczochów z puszki, 1/3 szklanki rodzynek, 1 szklanka kaszy kuskus. Zalej udka z kurczaka sokiem z limonki i zostaw na 15 minut. Włóż kurczaka do kamionkowego garnka. Smaż 10 minut. Odwróć kurczaka, dodaj cebulę i czosnek i smaż przez następne 10 minut. Polej kurczaka bulionem i sokiem z limonki, dodaj marchew. Duś około 20 minut. Dodaj resztę warzyw i gotuj na małym ogniu 5 minut. Wyjmij warzywa i kurczaka, odsącz z sosu. Podawaj je z kaszą kuskus z rodzynkami, polane sosem. Do przyrządzania kaszy kuskus z rodzynkami według afrykańskiego przepisu będziesz potrzebować: 1 i 3/4 szklanki bulionu, 1/3 szklanki rodzynek, 2 łyżki masła, 1/4 łyżki cynamonu, 1/4 łyżki gałki muszkatołowej. Zagotuj wszystko, oprócz kaszy. Kuskus zalej gorącym wywarem i zostaw na 5 minut. Aby sok z limonki zyskał bardziej egzotyczny posmak, możesz go doprawić. Wymieszaj 2 łyżeczki soku z limonki z 1 łyżeczką kolendry, 1 łyżeczką soli, 1/2 łyżeczki cynamonu, imbiru i pieprzu. Jeśli lubisz potrawy afrykańskie i nie boisz się eksperymentować w kuchni, dania z kurczakiem to świetny pomysł dla ciebie. Kuchnia afrykańska to zdrowa kuchnia, wymarzona dla osób szukających zrównoważonej, zdrowej diety. polecamy Artykuł zweryfikowany przez eksperta: Dr n. med. Aneta Kościołek Dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Ciekawostki o tygrysachTygrys ciekawostki - poznaj nieznane informacje o największym kocie świata. Dowiedz się ile ważył największy osobnik, jak polują, co jedzą i gdzie żyją są największymi przedstawicielami z rodziny kotowatych. Zaraz po niedźwiedziu białym i brunatnym jest największym drapieżnikiem lądowym. Wszystko o tygrysach w jednym żyją tygrysy?Dawniej ich populacja była szeroko rozprzestrzeniona na kontynencie azjatyckim. Obecnie żyją jedynie w południowej i wschodniej części Azji. Na przestrzeni ostatniego wieku tygrysy utraciły ponad 90% dawniejszego zasięgu. Najchętniej przebywają w bujnych i tropikalnych w PolsceJak już wcześniej wspomniano drapieżniki te występują jedynie w jedzą tygrysy?Tygrysy są zwierzętami mięsożernymi. Znajdują się one na najwyższym poziomie piramidy ekologicznej. Jego ofiarą może paść praktycznie każde zwierzę, niezależnie od wielkości. Najchętniej polują na duże ssaki - dzikie świnie, bawoły, czy sarny. Nie odmówią sobie także młodego słonia lub nosorożca. Od czasu do czasu zabijają także krokodyla. Za jednym razem konsumują od 20 do 35 kilogramów mięsa. Wygłodniały osobnik potrafi zjeść nawet 50 tygrysówObecnie na całym świecie żyje zaledwie 4 tysiące życiaW niewoli żyją nawet 18 tygrys na świecieNajwiększy osobnik na wolności ważył 384 kg. W niewoli znany jest okaz o wadze 465 ciekawostki1. Wbrew powszechnemu przekonaniu tygrysy nie występują w Afryce. Na wolności można je zauważyć jedynie w Jedynym zagrożeniem są dla nich nosorożce i słonie. To właśnie one są w stanie wyjść cało ze starcia z Tygrysy polują z ukrycia. Posiadają bardzo dobry wzrok i słuch. Przemieszczają się niezwykle cicho, dzięki umiejętności chowania pazurów. Na swoją ofiarę wyczekuje w gęstwinach. Gdy poczuje, że to odpowiedni moment, wyskakuje z zarośli i przednimi łapami próbuje powalić swoją ofiarę. Średnio 1 na około 15 prób kończy się sukcesem. Większych rozmiarów ofiara jest mu w stanie wystarczyć na kilka dni. Na polowania wybierają się niezależnie od pory dnia. Może to nastąpić w dzień, jak i w Odnotowano przypadki ataków na ludzi. Nie postrzegają nas jako pożywienie i atakują jedynie w sytuacjach Samce zajmują terytorium o powierzchni od 60 do 100 km². Samice potrzebują do 20 km². Im mniej pokarmu znajduje się na obszarze, tym więcej go potrzebują. Znakują go poprzez oddawanie moczu i Samica osiąga dojrzałość płciową między 3 a 4 rokiem życia. U samców następuje to rok później. Ciąża trwa średnio od 93 do 114 dni (zazwyczaj rozwiązanie następuje po 105 dniach). W jednym miocie rodzi się około 3-4 Po narodzinach młode są ślepe i bezradne. Ważą około 1 kilograma. W pierwszym roku życia ginie średnio 30% Samice mają zaledwie 4-5 dni płodnych w Naukowcy wyróżnili kilkanaście podgatunków tygrysów. Obecnie żyje zaledwie 6 z Tygrysy są zagrożone wyginięciem. Najbardziej zagrożonym gatunkiem jest tygrys chiński. Najprawdopodobniej nie można go spotkać na wolności. 60 osobników żyje w chińskich ośrodkach. Najliczniejszy jest tygrys bengalski żyjący w Indiach, Nepalu, Bangladeszu i Mjanmie (około 2000 przedstawicieli).11. Tygrysy syberyjskie od czasu do czasu atakują niedźwiedzie. Takie starcie może wygrać Dorosły osobnik jest w stanie rozpędzić się do 65 km/ Jak wygląda tygrys? Dorosły osobnik w kłębie osiąga wzrost od 70 do 120 cm. Długość ciała samca wynosi od 2,5 do 3,9 m i waży od 90 do 310 kg. Ciało samicy ma długość od 2 do 2,8 m i waży od 65 do 170 Tygrysy są zagrożone wyginięciem. Do pogorszenia sytuacji przyczynia się człowiek poprzez nielegalne polowania i wycinanie Posiada doskonały wzrok. W ciemnościach widzi pięć razy lepiej od Jego charakterystyczne ubarwienie pomaga tygrysowi wtopić się w Najzwinniejsze osobniki są w stanie skoczyć na wysokość pięciu metrów. Bez problemu może dopaść ofiarę będącą na Podczas jednego skoku może pokonać nawet 10 metrów W przeciwieństwie do kotów nie unikają wody i bardzo dobrze Posiadają 30 zębów. Ich kły mają długość około 7,5 Ryk tygrysa można usłyszeć z odległości 3 Najdłużej żyjący tygrys miał 26 Na polowania wybierają się zazwyczaj ranem i wieczorem. I to właśnie z tego powodu posiadają okrągłe źrenice - w przeciwieństwie do kotów Podobnie jak odciski palców u ludzi, tygrysy posiadają unikalne paski na swym ciele. Mogą one być pomocne do identyfikacji konkretnego Tygrysy są samotnikami. Nie łączą się w stada i preferują samotne Zdecydowana większość osobników posiada żółte Na przestrzeni ostatnich 80 lat wyginęły trzy podgatunki Szacuje się, że w okresie od 1800 do 2009 roku tygrysy zabiły około 373 tysiące Paski znajdują się nie tylko na futrze, ale także na skórze Sto lat temu w Azji żyło ponad 100 tysięcy dzikich Narodowym zwierzęciem Indii jest tygrys Ciało martwego samca osiąga cenę 10 tysięcy dolarów na czarnym Tygrysy są pamiętliwe i mają skłonność do zemsty na tych, którzy ich ciekawych faktów o zwierzętach

Pingwiny w Afryce?! Wydaje się niemożliwe i niedorzeczne. Jak się jednak okazuje, na kontynencie afrykańskim znajdziemy ich aż 55 tysięcy! Jest to jedynie niewielki odsetek całej populacji pingwinów na tychże terenach, która na początku zeszłego wieku, oscylowała jeszcze w granicach 4 milionów. Do końca dwudziestego stulecia spadła do 200 tysięcy i w przeciągu ostatnich kilkunastu lat ponownie zredukowała się i to prawie czterokrotnie. Jeżeli takowa tendencja się utrzyma, to według naukowców wszystkie pingwiny z terenów afrykańskich znikną w przeciągu najbliższych piętnastu lat. Autor: dirtykoala, Licencja: CC-BY-SA 10 ciekawych pomników i rzeźb Europy Ludzie od wieków prześcigali się w budowaniu najwyższych, najcięższych i najdroższych budowli. To samo... 10 najdziwniejszych muzeów świata Wielu osobom muzeum kojarzy się jedynie z niezbyt ciekawymi ekspozycjami poświęconymi w mniejszym lub... 10 miejsc z których słynie Australia Pełna nazwa Australii brzmi Związek Australijki. Czerwony Ląd jest jedynym państwem na świecie, które... 16 ciekawostek geograficznych i turystycznych, o których nie miałeś pojęcia Otaczający nas świat jest pełen ciekawostek oraz tajemnic, o których zazwyczaj nie mamy pojęcia.... 10 najbardziej ekologicznych budynków Świat jest w tarapatach a uwaga wszystkich skupiona jest na Paris Hilton – alarmują... Sabaudzki raj dla miłośników białego puchu Ponad 150 km zróżnicowanych pod względem trudności tras zjazdowych. Atrakcyjny park snowboardowy. Kilkadziesiąt wyciągów... 10 najciekawszych tras rowerowych w Polsce 350 kilometrów? A może tylko 70? Wielu odpowie, że żadna z tych liczb nie... 10 najdroższych hoteli świata Luksusowe hotele to miejsca, gdzie każdy z nas marzy o spędzeniu choć jednej doby.... 13 najwspanialszych miast na wzgórzach Górzyste krajobrazy urzekają swoją malowniczością i dzikością. Zdarza się często, że żałujemy, że są... 7 miejsc w Europie, które koniecznie trzeba zobaczyć zimą Zastanawiając się nad wyborem miejsca na odpoczynek i urlop podczas zimy, zauważa się, jak... 14 tatrzańskich szczytów, które przekraczają 8 tysięcy stóp Niewątpliwie Tatry należą do najpiękniejszych pasm górskich w Europie. Choć najwyższe szczyty nie osiągają... 5 niesamowitych przejść na autostradach dla zwierząt Rozwój sieci dróg i autostrad cieszy chyba wszystkich. Coraz łatwiej i szybciej można dostać...

Co zabrać do Afryki? Co się może przydać w Afryce, co jest niezbędne, a o czym możemy zapomnieć? Takie samo pytanie można zadać w odniesieniu do Ameryki, Azji czy Europy. Afryka to ogromny kontynent o powierzchni USA, Chin, Europy, Indii oraz Japonii razem wziętych, który przecinają jeden równik oraz dwa zwrotniki oraz posiada kilka stref klimatycznych. Zatem nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Podczas naszej ostatniej wyprawy, czyli podróży dookoła Namibii samochodem 4×4 mieliśmy okazję przetestować trochę sprzętu, mniej lub bardziej niezbędnego. Zaczynamy od bagażu głównego, mieliśmy 2 torby Lifeventure Expedition Duffle 70L, 1 torbę Pacsafe Duffelsafe AT80 oraz walizkę Pacsafe Toursafe™ EXP34. Torba Lifeventure to konkretna torba z wytrzymałego materiału, z grubym zamkiem, który można zamknąć na kłódkę. Pacsafe podobnie, natomiast dodatkowo posiada szelki do założenia torby na plecy (dość wygodnie można iść kilkadziesiąt minut) oraz zabezpieczenia antykradzieżowe, tj. metalowa siateczka wewnątrz materiału czy podwójny zamek – nie ma możliwości nieautoryzowanego dostęp do bagażu. Walizka na kółkach również z masą zabazpieczeń, wygodnym dostępem do zawartości, funkcjonalnymi rozwiązaniami, przez swoje gabaryty i sztywną konstrukcję ograniczała trochę zarządzanie przestrzenią bagażową na pace samochodu. Bagaż podręczny, to w zasadzie plecaki. Dwa fotograficzne, jeden Kata 465-DL, taki standard, niezbyt wygodny, drugi natomiast to Pacsafe Camsafe® V25 – rewelacja. Solidnie wykonany, bardzo wygodny, sprytne patenty na przechowywanie sprzętu foto no i słynne zabezpieczenia antykradzieżowe. Do tego “zwykły” plecak Pacsafe Venturesafe™ 25L GII, do miasta idealny, ale na wyprawie też się sprawdził. Również bardzo wygodny system nośny, przydatne rozwiązania, zabezpieczenia, przeciwko kradzieży danych czy pieniędzy z kart zbliżeniowych. Kolejny plecak to super lekki Coleman Ultra Light Pack 30L i składany Lifeventure Packable Daysack. Te ostatnie sprawdzą się w sytuacji, kiedy podróżujemy z dużym plecakiem, a mały składany jako dodatkowy. Zajmują mało miejsca, są lekkie bez utraty funkcjonalności. Dodatkowym mini bagażem były również biodrówki zwane również nerkami. Jedna lekka Lifeventure Packable Hip Pack służyła mi głównie na akcesoria do GoPro, a druga Pacsafe Venturesafe™ 100 GII z zabezpieczeniami służyła Kacprowi jako miejsce na dokumenty, pieniądze czy telefon. W bagażu sprzęt. Nie będę się rozpisywał, o tym że należy wziąć majtki i skarpetki, ale napiszę o ciekawych produktach, które mogą się przydać podczas afrykańskich wojaży. Polecam lekkie letnie śpiwory puchowe, o których więcej można przeczytać tutaj. Ich rozmiary, waga i komfort snu sprawiają, że jest to dla mnie “must-have” podczas jakichkolwiek wypraw. Ponieważ podróżowaliśmy po suchych i pustynnych terenach, byliśmy zaopatrzeni w kilka pięciolitrowych baniaków z wodą pitną. Ze względów ekologicznych i praktycznych unikaliśmy kupowania wody w mniejszych butelkach PET, a każdy z nas był wyposażony w swoją aluminiową butelkę SIGG’a. Innym “niezbędnym gadżetem” jest składane wiadro firmy Lifeventure – po prostu czad. Na początku sceptycznie byli nastawieni moi koledzy, ale już przy pierwszym praniu im przeszło. 15 litrów w pakunku wielkości pięści przydawało się również do mycia się oraz do obciążenia statywu aparatu. Dmuchana poduszka-rogal do spania w samochodzie, uniwersalny korek do zlewu, biodegradowalne płyny do prania i mycia czy dezynfekcji rąk, wszystko firmy Lifeventure, która to firma ma w swojej ofercie chyba wszelkie gadżety przydatne w podróży. Niesłychanie przedatne były również sznurek, np. do suszenia prania oraz srebrna taśma czyli Duct Tape – naprawiliśmy nią kuchenkę gazową, krzesło, krótkie spodenki, japonki oraz zrobiliśmy kieszonkę na kartę pamięci. I taśmy jeszcze trochę zostało! Od słońca chroniły nas chusty Buffy z tkaniny CoolMax, która nie dość że chłodzi to jeszcze chroni przed promieniami UV – idealna na pustynne upały – służyły również jako ściereczki do przenoszenia gorącego garnka z makaronem. Garnek ten wraz z wodą rozgrzewaliśmy na kuchence gazowej, którą zapalaliśmy zapalniczką, a jak ta zaginęła użyliśmy krzesiwa Light My Fire – przydatna sprawa, również do rozpalania ognia, gdzie jako rozpałki używaliśmy suchej trawy, której tam nie brakowało. W nocy radziliśmy sobie czołówkami Petzla, latarkami ledowymi firmy Coleman oraz halogenem CPX6 Ultra High Power LED Spotligh tej samej firmy, nazwanym przez nas Juggernautem. Użyty został do oświetlania Angoli na północy Namibii, RPA na południu, stada słoni w Ugab Rhino Camp oraz w jaskini Arnhem. Skoro o oświetleniu mowa, koniecznie trzeba wspomnieć o zasialniu. Byliśmy wyposażeni w ponad 40000 mAh w postaci różnego rodzaju power banków marki Sunen oraz ładowarek solarnych tej samej firmy. Wystarczyło do regularnego ładowania 3 kamer GoPro, 4 smartfonów, 1 tabletu, 1 netbooka i 1 czołówki. Te z kolei power banki, jak i inne urządzenia ładowane przez port USB ładowane były za pomocą 10-cio portowej stacji ładującej USB (po 2A na port). A stację tą czasem, gdy nie było prądu na campingu, ładowaliśmy za pomocą inwertera podłączanego do gniazda zapalniczki w samochodzie. Wyposażeni w składane wiadro, zestaw turystycznych kosmetyków oraz mokre chusteczki nie mieliśmy problemów z higieną, zresztą na większości campingów znajdowały się mniej lub bardziej zaawansowane konstrukcje prysznicowe. Pisząc to przyszło mi do głowy, że ktoś mógłby nie wiedzieć o istnieniu ręczników szybkoschnących, zatem przybliżę je trochę. Otóż jest to wynalazek genialny. Kilkukrotnie lżejszy od klasycznych ręczników, chłonie kilkukrotnie więcej wody i również kilkukrotnie szybciej schnie. Wad nie widzę. Nie zabierajcie już nigdy ręczników frote. Ponieważ nasza wyprawa miała charakter fotograficzno-filmowy, mieliśmy ze sobą trochę elektroniki: 3 aparaty DSLR, obiektywy w sumie od 14 do 200 mm, 3 kamery GoPro. Do arachiwizacji materiału mieliśmy 4 pancerne dyski po 1TB Silicon Power A80, na które kopiowaliśmy zawartość kart pamięci za pomocą Asusa T100 – jest to tablet z doczepianą klawiaturą, która posiada port USB umożliwiający kopiowanie danych. Szczególnie ważną dla nas cechą była możliwość ładowania go przez port mikro usb, czyli również z power banków. Nie zawsze mieliśmy dostęp do sieci 220V w związku z tym np. czasem pojawiał się problem zbyt małej ilości baterii w Nikonie D800, którego wykorzystywaliśmy do nocnych timelapsów. Z kolej nie chcieliśmy ryzykować uszkodzenia jedynej ładowarki przez podłączanie jej do inwertera. Podsumowując, jak na każdą wyprawę należy wziąć odpowiedni bagaż, wygodne buty, odzież dopasowaną do klimatu, oraz składane wiadro. Przynajmniej jedno! Wszystko zależy też od budżetu, od poziomu komfortu, który preferujemy, od stylu podróżowania. Nie ma uniwersalnej recepty na idealny ekwipunek. Osobiście zawsze staram się dowiedzieć jak najwięcej o klimacie panującym w danym kraju, wyobrazić sobie wszelkie okoliczności jakie mogą się przytrafić i pod tym kątem dobrać ekwipunek. Zdrowy rozsądek jeszcze nigdy nikogo nie zawiódł! Ogłoszenie na Facebooku dla UE! Musisz się zalogować, aby przeglądać i publikować komentarze na FB!

Spis treści1 Słoń afrykański2 Lew3 Żyrafa4 Gepard5 Bawół afrykański6 Hipopotam7 Nosorożec8 Pelikan9 Szympans10 Goryl11 Zebra Słoń afrykański Słoń afrykański jest największym zwierzęciem lądowym, jakie obecnie żyje na Ziemi. Jego długość wraz z trąbą wynosi nawet 7,5 metra, wysokość w kłębie do 4 metrów, a waga nawet 7 ton. Cechami, z których najbardziej znane są te zwierzęta żyjące w Afryce, są uszy o długości nawet 1,5 metra, trąba i charakterystyczne kły. Lew Nazywany potocznie królem zwierząt – lew, jest drugim co do wielkości kotem na Ziemi, o długości całkowitej sięgającej 3,5 metra wraz z metrowym ogonem. Lwy to najniebezpieczniejsze zwierzęta Afryki. Charakterystyczna dla samca lwa jest bujna grzywa wokół głowy, zwykle w takim samym, jasnobrązowym kolorze, jak reszta ciała zwierzęcia. Żyrafa Żyrafy, to najwyższe zwierzęta w Afryce i na całej planecie. Cechą charakterystyczną roślinożernej żyrafy, jest długa szyja, wraz z którą samiec może osiągać nawet 6 metrów wysokości. Samice są nieco niższe. Umaszczenie żyrafy, to brązowe, lub pomarańczowe łaty na kremowym, czasem białym tle. Gepard Gepard jest ssakiem z rodziny kotowatych, pokrytym krótką, kremową sierścią w brązowe cętki. Jest najszybciej biegającym ze ssaków zamieszkujących Ziemię. Sprzyja temu jego zwinna, delikatna budowa i niewysoka waga, dzięki której osiąga ogromne przyspieszenie. Jako jedyny kot nie chowa pazurów, co daje mu dodatkową przyczepność w czasie biegu. Bawół afrykański Bawoły to zwierzęta żyjące w Afryce głównie na sawannie, ale również w lasach tropikalnych. Ich ciało jest pokryte sierścią, która z wiekiem staje się niemal czarna. Długość bawołu wynosi od 2,7 do 3,5 metra, a waga od 500 do nawet 900 kg. Rogi o rozpiętości około 1 metra posiadają przedstawiciele obu płci. Hipopotam Z pozoru ciężkie i niezgrabne hipopotamy są niezwykle niebezpiecznymi zwierzętami, dzięki długim, groźnym kłom i niezwykle ostrym siekaczom. Długość ciała dorosłego hipopotama może sięgać nawet 4,5 metra, wysokość 1,5 metra, a masa nawet 4,5 tony. Jego ciało ma charakterystyczny beczkowaty kształt. Nosorożec Istnieje 5 gatunków nosorożców. Zwierzęta żyjące w Afryce to nosorożce białe i czarne. Najbardziej charakterystyczną cechą nosorożca, są rogi na nosie, z których przedni jest wyraźnie dłuższy i u nosorożca białego osiąga nawet 1,5 metra długości. Nosorożce to drugie co do wielkości zwierzęta lądowe o długości do 4 metrów, wysokości do 1,85 metra i wadze do 2,5 tony. Pelikan Pelikan jest ptakiem wodnym o charakterystycznym, długim i prostym dziobie i worku skórnym umieszczonym pod żuchwą, który ułatwia połykanie dużych ryb. Długość pelikana to 105 do 188 centymetrów, a jego masa od 3,5 do 15 kilogramów. Większą część ciała pelikanów pokrywają białe pióra, grzbiet między skrzydłami jest czarny. Szympans Szympans jest dużą małpą człekokształtną, o wzroście samców 170 cm, a samic do 130 cm. Futro szympansa jest czarne, ale z wiekiem siwieje i łysieje. Charakterystyczny dla szympansów jest tryb życia – budują gniazda na drzewach, nawet 40 metrów nad ziemią. Wszystkie 4 kończyny szympansa są chwytne, wyposażone w kciuk. Goryl Największa współcześnie żyjąca małpa naczelna. Dorosły samiec osiąga 175 centymetrów wzrostu i wagę nawet 200 kilogramów. Charakterystyczna jest wystająca żuchwa goryli. Ciekawostką jest fakt, że tak jak ludzie, goryle mają indywidualne odciski palców. Zebra To jedno z najbardziej rozpoznawalnych zwierząt Afryki, należy do koniowatych i posiada umaszczenie w charakterystyczne czarno – białe pasy. Zebry żyją w stadach i dzięki temu umaszczeniu drapieżnikowi trudniej jest wychwycić wzrokiem jedną konkretną zebrę – kolorystycznie zlewają się w całość.

Najciekawsze miejsca w Afryce? Trudny wybór. Afryka jest niezwykle różnorodna, kolorowa i z pewnością każdego interesuje w niej coś innego. Ja, wybierając najciekawsze miejsca kieruję się w stronę przyrody. Biorę pod uwagę tylko miejsca, które widziałem osobiście. W przeciwnym razie zestawienie byłoby niewiarygodne. Atrakcje, o których piszę nie są rankingiem. Można w zasadzie napisać, że to mój subiektywny wybór dziesięciu najciekawszych miejsc w Afryce uszeregowanych w kolejności alfabetycznej. Delta rzeki Okawango w Botswanie Gdy pomyślałem o podróży do Botswany wiedziałem, że obowiązkowo muszę zobaczyć rozlewiska rzeki Okawango. To wyjątkowe miejsce. Jedno z wielu na tej liście wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO (w 2014 roku). Na obszarze o powierzchni bliskiej 20 000 km kwadratowych zobaczymy największe na świecie śródlądowe rozlewiska rzeczne. Rzeki, kanały, jeziora, bagna i wyspy. Wszystko w pięknych kolorach, zmieniających się co kilkaset metrów. Najlepiej deltę Okawango podziwiać z góry. A jeszcze lepiej z kilku perspektyw. Warto wybrać się na godzinny lot helikopterem lub awionetką. Zobaczymy deltę z góry. Ciekawym doświadczeniem jest spływ mokoro (niewielką łódeczką) wąskimi kanałami pośród wysokich traw i papirusów. I na koniec tradycyjne, najlepiej kilkudniowe safari pośród rozlewisk. Ujrzymy zwierzęta: stada słoni i bawołów, polujące likaony, antylopy liczi, lwy, lamparty i wiele innych oraz niezliczone ilości ptactwa. Setki gatunków ssaków, ptaków, gadów i płazów. Takie wspomnienia na długo pozostają w naszej pamięci. Zdjęcia z Botswany. Delta rzeki Okawango w Botswanie. Goryle górskie w Rwandzie Goryle górskie – największe małpy Afryki. Żyją w wysokich górach w Rwandzie, Ugandzie i Demokratycznej Republice Konga. Zobaczymy je tylko w dwóch miejscach: na styku Parku Narodowego Wirunga w DR Kongo, Parku Narodowego Wulkanów w Rwandzie i Parku Narodowego Rwenzori w Ugandzie oraz w Parku Narodowym Bwindi w Ugandzie. Niestety są poważnie zagrożone wyginięciem. Jest ich zaledwie ponad 1000. Żyją w stadach liczących od kilku do kilkunastu osobników. Samice, małe gorylątka, samce i w każdej grupie ten najważniejszy: srebrzystogrzbiety, czyli samiec dominujący. Kilka rodzin żyjących na wolności zostało przygotowanych do obecności człowiek w pobliżu. Możemy do nich podejść na odległość nawet siedmiu metrów i spojrzeć im prosto w oczy. Gwarantuję, że spotkanie oko w oko z gorylem górskim pozostanie na długo w pamięci. Zdjęcia z Rwandy. Goryle górskie w Rwandzie. Najciekawsze miejsca w Afryce – Góry Księżycowe w Ugandzie Gdy przygotowywałem się do podróży w Góry Księżycowe w Ugandzie czytałem relacje osób, które były tam wcześniej. Większość z nich opisywała to miejsce, jako krainę pełną bagien, deszczu, mgieł i chmur z niewielką szansą na ładne widoki. Czyli nieciekawie. Jednak nie zawsze tak jest. Po przejściu siedmiodniowego trekkingu i zdobyciu najwyższej góry w Ugandzie okazało się, że moje doświadczenia były całkowicie inne, bo pogoda była wyjątkowa i inna niż zwykle. Dzięki temu zobaczyłem piękne krajobrazy. Góry Księżycowe to bajecznie kolorowe miejsce. Brązy mieszają się z zielenią, szarością i żółcią, a to wszystko ozdabia biel kilku lodowców i błękit o ile pogoda jest sprzyjająca. W moim przypadku była. Do dziś uważam, że Góry Księżycowe to najładniejsze góry w Afryce, po których wędrowałem. Zdjęcia z Ugandy. Góry Księżycowe w Ugandzie. Góry Semien (Simien) w Etiopii Do najbardziej spektakularnych górskich rejonów w Afryce oprócz opisanych wyżej ugandyjskich Gór Księżycowych zaliczam również Góry Semien (Simien) w Etiopii. To kolejne miejsce w Afryce wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO (w 1978 roku). W tym etiopskim paśmie górskim znajdziemy najwyższa górę Etiopii – Ras Dashen (4 543 m ale przede wszystkim doświadczymy obłędnych widoków. Wędrówka górskimi szlakami zapewnia zapierające dech w piersiach panoramy. Zwykle poruszamy się w pobliżu przepastnych urwisk skalnych, sięgających głębokością nawet 1 500 metrów. Gdy staniemy nad przepaścią możemy poczuć się jak ptak, który za chwilę wzbije się w powietrze nad niezwykłym lądem. Zdjęcia z Etiopii. Góry Semien w Etiopii. Kilimandżaro w Tanzanii Kilimandżaro to najwyższa góra w Tanzanii i w całej Afryce. Przyciąga tysiące turystów z całego świata. Co roku niemal sto tysięcy wędrowców (100 000!) chce wejść na szczyt o wysokości niemal sześciu kilometrów. Teoretycznie jest to dość łatwe, bo zdobycie wierzchołka Uhuru nie wymaga żadnych umiejętności wspinaczkowych. Nie wymaga również użycia specjalistycznego sprzętu. Jedynymi trudnościami są zimno i wysokość, a co za tym idzie ryzyko wystąpienia choroby wszystko wiele osób podejmuje wyzwanie i większość osiąga cel. Dzień, a w zasadzie też noc, podczas której ruszamy na szczyt z wysokości około 4 700 m pozostaje na długo w pamięci. To kilkanaście godzin wędrówki i walki z własnymi słabościami. Nagrodą są piękne widoki: nocne rozgwieżdżone niebo, wschód słońca nad Tanzanią, widok na górę Meru i lodowce, które mijamy drodze na szczyt. Ci, którzy docierają na wysokość 5 895 m nie kryją wzruszenia. Zdjęcia z Tanzanii. Kilimandżaro w Tanzanii. Kotlina Danakilska w Etiopii Kotlina Danakilska, zwana też Depresją Danakilską oraz Pustynią Danakilską to obszar na pograniczu wschodniej Etiopii, Dżibuti oraz Erytrei. To jeden z najbardziej aktywnych wulkanicznie i sejsmicznie rejonów na świecie. Warto wybrać się na kilkudniową wycieczkę, aby doświadczyć potężnego upału. Rejon ten jest uznawany za jeden z najcieplejszych na świecie. Tu odnotowano najwyższą średnią roczną temperaturę w wysokości ponad 34 stopni Celsjusza. W kotlinie Danakilskiej zobaczymy kilka wspaniałych słonych jezior i nierealnie kolorowy wulkan Dallol, którego ujścia kraterów są jednymi z najniżej położonych na świecie (około 48 m W kotlinie Danakilskiej możemy też wejść na wulkan Erta Ale, stanąć na krawędzi jego krateru i zobaczyć bulgoczące nieprzerwanie od ponad stu lat jezioro lawy. Doświadczymy tu również najgłębszej depresji na całym kontynencie afrykańskim (około 153 m Najciekawsze miejsca w Afryce? Kotlina Danakilska z pewnością zalicza się do takich miejsc. Zdjęcia z Etiopii. Wulkan Erta Ale. Kotlina Danakilska w Etiopii. Krater Ngorongoro w Tanzanii Krater Ngorongoro – jeden z siedmiu naturalnych cudów Afryki. Kolejne miejsce umieszczone na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Krater został uformowany, kiedy wielki wulkan eksplodował i zapadł się 2-3 miliony lat temu. Ma 610 m głębokości, a powierzchnia dna wgłębienia wynosi 260 km kwadratowych. Dno krateru leży na wysokości 1 800 metrów. W obrębie krateru żyją niezliczone stada zwierząt: lwy, nosorożce, hipopotamy, słonie, żyrafy, zebry, antylopy gnu, czy hieny. Z pewnością krater Ngorongoro możemy dopisać do tak zwanej listy 'must see’ podczas podróży po Tanzanii. Zdjęcia z Tanzanii. Krater Ngorongoro w Tanzanii. Park Lekedi w Gabonie Gdy myślimy o Afryce Zachodniej i lasach deszczowych porastających ten region Afryki wyobrażamy sobie lasy pełne zwierząt: goryli, mandryli, leśnych słoni i ptaków. Gdzie to wszystko zobaczyć? To nie jest łatwe. Gdyby wejść, ot tak po prostu, do lasu raczej trudno byłoby o spotkanie. Wszystkie te zwierzęta są bardzo płochliwe. Jest jednak wyjątkowe miejsce, gdzie wręcz z prawie stuprocentową pewnością zobaczymy przynajmniej część z tych fascynujących zwierząt. To Park Lekedi w nie jest to Park Narodowy, ale to tu zobaczymy goryle nizinne, szympansy, mandryle, czy bawoły leśne. Zdjęcia z Gabonu. Park Lekedi w Gabonie. Goryl nizinny. Najciekawsze miejsca w Afryce – Wodospady Wiktorii w Zimbabwe Najbardziej spektakularne wodospady w Afryce to z pewnością Wodospady Wiktorii w Zimbabwe. Niewątpliwie eden z naturalnych cudów świata. Od 1989 znajdują się również na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Wody rzeki Zambezi na granicy pomiędzy Zambią i Zimbabwe, na długości około 1 700 metrów spadają z hukiem z wysokości około 108 metrów tworząc wspaniałe widowisko, w szczególności w szczycie pory deszczowej, gdy w każdej sekundzie przetacza się tam ponad 9 milionów litrów wody. Warto je również zobaczyć z góry albo nocą, podczas pełni księżyca, gdy odbite przez księżyc światło tworzy z unoszącymi się cząsteczkami wody nocną tęczę. Zdjęcia z Zimbabwe. Wodospady Wiktorii w Zimbabwe. Najciekawsze miejsca w Afryce – Wydmy Sossusvlei w Namibii Namibia jest moim ulubionym krajem w Afryce. Dlaczego? Wbrew pozorom jest niezwykle różnorodna. Przede wszystkim jednak nie jest zatłoczona. Gdy podróżujemy świetnymi namibijskimi drogami przez kilkadziesiąt, a może nawet przez ponad sto kilometrów nie spotykamy żadnego miasta, domu, człowieka, czy jadącego samochodu. Dzięki temu nie ma wielu źródeł sztucznego światła, a nocne rozgwieżdżone niebo wbija w fotel. Do tego piękne kaniony, pustynia, wydmy, zwierzęta, czy wybrzeże. Wydmy Sossusvlei w Parku Narodowym Namib Naukluft na pustyni Namibijskiej należą do najwyższych ruchomych wydm na świecie. Ich wysokość przekracza 200, a nawet 300 metrów. O poranku i przed zachodem słońca wielkie obszary pomarańczowego piachu wyglądają magicznie. Zdjęcia z Namibii. Wydmy Sossusvlei w Namibii. Jak zaplanować podróż w najciekawsze miejsca w Afryce? Jeśli myślisz o podróży do Afryki i przydały Ci się informacje z tego wpisu dotyczące najciekawszych miejsc w Afryce, mam dla Ciebie przydatne wskazówki i porady, z których możesz skorzystać podczas planowania swojej afrykańskiej podróży. Korzystając z wielu własnych doświadczeń przygotowałem dla Ciebie „Poradnik przed podróżą do Afryki – Tanzania, Kenia” w postaci czytelnego Ebooka w czterech najpopularniejszych elektronicznych formatach do pobrania: pdf, mobi, epub oraz pdf na w nim przejrzysty komplet materiałów niezbędnych do zaplanowania podróży po Afryce, a w szczególności po Tanzanii i Kenii. Dowiesz się, jak się przygotować, na co zwrócić uwagę przed podróżą, gdzie szukać tanich biletów lotniczych, jak uzyskać wizę, co ze szczepieniami, co zabrać w podróż do Afryki: na trekking, safari i plażowanie. Dowiesz się też, dlaczego podróżowanie po Afryce wcale nie jest tanie. Przekonasz się, co tak naprawdę składa się na wysoką cenę trekkingu na Kilimandżaro i Mount Kenya. Znajdziesz też odpowiedź na pytanie, dlaczego safari w Kenii lub Tanzanii jest drogie i w jaki sposób obniżyć nieco jego cenę. Znajdziesz tu również szczegółowe informacje na temat realnego kosztu trekkingów na Kilimandżaro, Mount Meru, Ol Doinyo Lengai i Mount Kenya. Dowiesz się też, jak ograniczyć koszty górskich wędrówek w Afryce. Poznasz proste sposoby na obniżenie ceny safari w Kenii i Tanzanii. Dowiesz się o wiele wiele więcej! To jedyny, aktualny i kompletny tego typu praktyczny poradnik podróżniczy, który ułatwia przygotowania i planowanie wyjazdów na Czarny Ląd. Znajdziesz go w moim sklepie Szczyty Afryki. Naprawdę polecam! Album fotograficzny ze zdjęciami z Afryki Polecam też album fotograficzny „W drodze na najwyższe szczyty Afryki” (jestem jego autorem!) ze zdjęciami przyrody, zwierząt i gór z różnych państw Afryki. Znajdziesz w nim również sporo informacji praktycznych, wspomnienia i ciekawostki na temat wędrówek po afrykańskich górach, safari i podróżowaniu po Afryce. Oczywiście są w nim też obszerne fragmenty poświęcone górom i podróżom po Tanzanii, Kenii, Ugandzie, Rwandzie i wielu innych miejscach w Afryce. Kontakty w Kenii i Tanzanii Jesteś zainteresowany kontaktem do tanzańskich albo kenijskich biur podróży, z których usług korzystałem podczas moich podróży po Afryce? Zapytaj w komentarzu pod postem lub napisz do mnie wiadomość mejlową (@ Z przyjemnością pomogę w Twojej podróży i przekażę Ci te informacje.

Starożytną Afrykę możemy podzielić na trzy części: Północna część ponad wielką pustynią miała najstarszą udokumentowaną i zapisaną historię, sięgającą aż pięć tysięcy lat wstecz, czyli do pierwszej z 31 dynastii starożytnego Egiptu. Była to zawsze bardziej śródziemnomorska kraina niż Afryka, z wieloma połączeniami do innych wspaniałych kultur, takich jak grecka, rzymska czy arabska. Możemy więc śmiało powiedzieć, że miejsce to miało wpływ na powstanie dzisiejszej, zachodniej cywilizacji. Na południe od tej ważnej dla rozkwitu technologicznego krainy znajdowała się druga część Afryki - nazwiemy ją "Prawdziwą Afryką"" albo "Afryką ciemnoskórych". Miała ona swoją własną kulturę, swoistą cywilizację, która rozwijała się bujnie i upadła z upływem czasu. Była to wielka niewiadoma dla całego ówczesnego świata aż do czasów współczesnych. Oddzielona od zachodnich cywilizacji Saharą od północy, gęstymi tropikalnymi lasami od strony zachodniej i Wybrzeżem Szkieletowym, pustynią Namib z kotliną Kalahari od południa. Było tam niewiele naturalnych portów, a z wyjątkiem rzeki Nil i Gambia, nie było rzek nadających się do żeglugi od strony morza. Większa część lądu składała się z wysokiej równiny, obniżającej się gwałtownie na wybrzeżu, co powodowało, że rzeki płynęły szybko, tworząc wiele pieniących się wodospadów, których nie mogła pokonać żadna łódź. W środku tej "twierdzy" znajdowała się jeszcze jedna linia obrony, czyli będące zawsze na posterunku armie komarów i much tse-tse. Oznaczało to, że do czasu, zanim rozwinęła się współczesna medycyna, każdy śmiały podróżnik nie bojący się osiedlić w Afryce, umierał na malarię, żółtą febrę albo śpiączkę. Średnio 50% osiedleńców przybyłych do tych tropikalnych terenów umierało w pierwszym roku z powodu braku odporności na afrykańskie choroby. Zwierzęta domowe służące do transportu wykańczały się w szybkim tempie na skutek ugryzień much tse-tse. Nawet kolonialne mocarstwa zrezygnowały z tego powodu w wielu miejscach z transportu kołowego aż do czasu, kiedy na początku XIX wieku mucha tse-tse znalazła się pod kontrolą. W zamian stosowano transport na plecach tubylców. Sama Dzika Afryka podzielona była jeszcze jedną przeszkodą, czyli lasami równikowymi. Tam znajdowała się trzecia, najmniej poznana i dlatego najbardziej fascynująca część Afryki. Wielu próbowało zgłębić tajemnice tej części Czarnego Lądu; pierwszymi udokumentowanymi turystami byli dawni arabscy kupcy, którzy zdołali przedrzeć się niebezpiecznym szlakiem pustynnym i dotarli do wybrzeży Mozambiku. Prawdopodobnie złoto Salomona pochodziło właśnie z tych okolic. Na wschodzie rzeka Nil dostarczała wiele możliwości do wymiany technologicznej. Wykopaliska dowodzą, że zaawansowane technologicznie królestwa znajdowały się w środkowej części Nilu już w VI wieku przed naszą erą. Możliwe jest, że miejsce to, lokalizowane przez archeologów w okolicach dzisiejszego Khartoum miało duży wpływ na rozwój wytopu żelaza w innych zakątkach Afryki. Południowa część Czarnego Lądu, znajdująca się za tropikalnym lasem równikowym, była zamknięta najdłużej, ale nawet tam dotarły tratwy Kon-Tiki z Indonezji przynosząc palmy kokosowe, bananowe oraz zostawiając tam genetyczne ślady na ludziach z Madagaskaru. Rzymskie monety i szczątki chińskiej porcelany dowodzą, że aleksandryjscy kupcy wiedzieli o Kilimandżaro. Ta izolacja i niewiedza jest przyczyną błędnej opinii o Afryce. Dla wielu z nas była ona zacofanym miejscem prymitywnych dzikich ludzi aż do czasu, kiedy biały człowiek przyniósł tam swoją wiedzę i poprawił warunki życia. Tak naprawdę, jest to błędna opinia. Zacofanie nie było aż tak wielkie jak sobie to wyobrażamy. Wykopaliska dowodzą, że Afryka uważana jest za najstarszy kontynent i znaleziono tam wiele wykopalisk świadczących o tym, że weszła wcześniej w epokę żelaza niż Europa. Dopiero po XV wieku, kiedy to technologiczna wymiana informacji pomiędzy różnymi częściami świata zaczęła grać dużą rolę, Afryka pozostała w tyle. Jako przykład możemy podać, że wprowadzenie prochu zmieniło Europę, konie zmieniły całą Amerykę, transport samochodowy zmienił Indie, a rozwój medycyny - Afrykę. Na tle socjalnym i politycznym Afryka nigdy nie stała w tyle względem Europy. Tradycyjne afrykańskie społeczności dostosowały się przez wieki do egzystencji w tym ciężkim do przetrwania środowisku. Dzięki ich wzajemnemu szacunkowi, cenieniu wartości człowieka ponad wartościami materialnymi, wzajemnej odpowiedzialności, wspólnym wychowywaniu dzieci, dużemu respektowi dla starszych - afrykańskie społeczności nie miały się czego wstydzić, kiedy porównywano je z europejskimi. Władza sprawowana była przez wodzów wybieranych po linii rodzinnej. Wodzowie zmuszeni byli do dawania dużej swobody swoim poddanym. W przeciwnym razie niezadowoleni ludzie mogli bez przeszkód przenieść się do innych wiosek. Dlatego możemy śmiało powiedzieć, że w czasie kiedy Portugalczycy odkryli Przylądek Dobrej Nadziei, Afryka była bardziej demokratycznym miejscem niż Europa. Europejscy chłopi nie mieli w tym czasie prawa zmiany miejsca zamieszkania, musieli pracować dla bogatych ziemian i na rzecz Kościoła. Święta inkwizycja dokonywała wielkiego spustoszenia równolegle z bestialskimi wojnami, które toczyły się na kontynencie prawie bezustannie. W Afryce też były wojny, ale miały one raczej rytualny charakter niż praktyczny. Przykładowo - plemiona Nguni praktykowały tradycje wojownicze i kładły duży nacisk na odwagę i rozwój fizyczny. Każdy młody mężczyzna musiał się uczyć walki dzidami i kijami. Po uroczystym ślubowaniu zakończonym obrzezaniem młodzi wojownicy organizowali czasami napady na stada krów w sąsiednich wioskach. Nie było tam jednak przelewu krwi i cała sprawa kończyła się porozumieniem dzięki dyplomacji prowadzonej przez żony wodzów i radę starców. Całe takie zajście kończyło się zgodą i wymianą prezentów, oczywiście po wcześniejszym wyrównaniu strat. Jedynie w przypadku, kiedy zniszczenia były duże, mogło dojść do wojny. Ale nawet wtedy wymagane były pewne rytuały, takie jak formalne wypowiedzenie wojny i danie czasu stronie przeciwnej na przygotowanie się do wojny. Obie armie ustawiały się w linii naprzeciwko siebie wymieniając okrzyki. Kobiety i dzieci miały za zadanie dodawanie odwagi swoim wojownikom. Następnie rzucano dzidami, ale z powodu dużej odległości nie było tam wielu rannych. Czasami dochodziło do bliższego spotkania się wojowników. Wtedy dźgano przeciwnika dzidami, zabijano kilka osób, a pozostali uciekali w popłochu. Zwycięzca mógł wtedy zabrać pokonanym krowy, kobiety i dzieci. Mogło też dojść do spalenia kilku domów, ale pokonany szczep nie był nicestwiony i starano się, aby nie zniszczyć podstawowych środków do życia koniecznych do przetrwania. Po jakimś czasie część krów oddawana była, po to, aby wrogowie nie zginęli śmiercią głodową. Kobiety i dzieci nie były nigdy zabijane, ponieważ nie stanowiły one zagrożenia dla wojowników. Wojny takie miały od wieków miejsce w Afryce i działo się to do czasu pojawienia się Czarnego Napoleona, czyli Zulu Shaka. Zamienił on łagodny szczep Zulu w bezlitosny, wojowniczy naród niosący spustoszenie na kontynencie. Być może tylko dlatego propaganda białych głosiła, że Afryka była brutalnym, dzikim miejscem, które odżyło po przybyciu Europejczyków.

Jak wygląda codzienne życie afrykańskich dzieci, nauka w szkole, narodowa flaga. Tego wszystkiego dowiedziały się dzieci z przedszkola w Czermnie, które dołączyły do projektu Hakuna Matata, co w gwarze szkolnej oznacza „Nie martw się”. Przedszkolaki z Czermna dołączyły do grona 52 przedszkoli z województwa mazowieckiego, które zdecydowały się bliżej poznać afrykańską codzienność. Taką szansę dał projekt pod nazwą „Hakuna Matata – z edukacją globalną przez przedszkolne lata”, współfinansowany w ramach programu Polskiej Współpracy Rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2014 r. – Realizacja projektu pozwoliła przedszkolakom i ich rodzicom, którzy aktywnie uczestniczyli w projekcie, wykonując zadania domowe razem z dzieckiem i czytając artykuły dla nich przeznaczone, przybliżyć tak trudne zagadnienie, jakim jest edukacja globalna. Mam nadzieję, że zrealizowane zajęcia choć trochę otworzyły dzieciom serca na krzywdę dzieci z innych stron świata, ukształtowały postawę odpowiedzialności i szacunku do wszystkich mieszkańców naszej planety – mówi Teresa Rzepecka, nauczyciel w Szkole Podstawowej w Czermnie. Dzieci mogły dowiedzieć się, jak wygląda edukacja w Afryce, jaki jest dostęp do opieki medycznej i wody. Realizację projektu wspierały specjalne gazetki „Hakuna Matata” wydane przez Fundację Usłyszeć Afrykę. Ich zadaniem było przybliżenie dzieciom edukacji globalnej oraz zależności, które sprawiają, że Afryka i Europa mimo dzielącej je odległości stają się sobie bardzo bliskie. – Dzieci poznały bajki: „Marzenie Mugiszy”, „Ogród Mirembe” Moniki Kasprzyk oraz „Sen o zdrowiu” Pauliny Skiby oraz otrzymały łamigłówki, kolorowanki i puzzle – mówiła Teresa Rzepecka. Dzięki projektowi przedszkolaki poznały losy Teko, pięciolatka z Harare w Zimbabwe. Poznali marzenia Mugiszy, który nie mógł się uczyć, bo nauka w Afryce jest płatna i nie wszystkich rodziców stać, aby wysłać dziecko do szkoły czy przedszkola. – Kolejne zajęcia poświęcone były wodzie, która jest największym skarbem ziemi, niezbędnym do życia dla wszystkich istot na niej żyjących. Dzieci nie wiedziały, że w wielu miejscach na świecie nie ma dostępu do węzłów sanitarnych, a wodę trzeba przynosić z odległych miejsc. Miały też możliwość sprawdzić, czy łatwe jest noszenia wody w kanistrach na długich dystansach – opowiada Teresa Rzepecka. Nie zabrakło również informacji o opiece zdrowotnej w Afryce. Bohaterką opowiadania „Sen o zdrowiu” Pauliny Skiby była 5-letnia Szadita, której młodszy brat zachorował na malarię. Dzieci poznały, jak wygląda pomoc medyczna w dużych miastach afrykańskich, małych miejscowościach i małych wioskach. Miały możliwość porównania warunków, w jakich żyją, z warunkami życia dzieci afrykańskich. Dzieci i nauczyciele z Czermna dalej zachęcają do tego, by usłyszeć Afrykę i pomagać tej części świata. Bo jak mówią, pomoc to obok przyjaźni najwspanialsze słowo na świecie. rad Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze Internautów do artykułu: Słyszą, co się dzieje w Afryce. Jeżeli uważasz, że komentarz powinien zostać usunięty, zgłoś go za pomocą linku "zgłoś".

Lato to wspaniały moment roku, aby spróbować czegoś nowego. Wielu z nas angażuje się wtedy w sport, wyrusza do dalekich krajów czy po prostu zamienia wygodne mieszkanie na namiot w leśnej głuszy. Samodzielne opuszczenie strefy komfortu to jednak zupełnie coś innego, niż bycie z niej wręcz... wypchniętym. To właśnie przydarzyło się grupie amerykańskich nastolatków, która udała się na zorganizowaną wycieczkę do Europy. Nie spodziewali się tego, co zastaną w ośrodku. Pochodząca z USA TikTokerka o nicku @eawsrv zamieściła na platformie nagranie, na którym przedstawia warunki panujące na jej wakacyjnym obozie. Filmik został opatrzony hashtagami #easterneurope oraz #slavic, jednak nie wiadomo, w jakim dokładnie kraju znajduje się to miejsce Materiały przedstawiają ośrodek rodem z czasów PRL-u. Zniszczona infrastruktura ( niedziałające krany i zaniedbane toalety) oraz "stołówkowe" jedzenie zaszokowało uczestników wycieczki i internautów Zdaniem użytkowników TikToka sytuacja mogła wydarzyć się zarówno w Polsce, jak i na Słowacji lub w Czechach. Podczas gdy jedni są przerażeni widokami, inni z nostalgią wspominają klimat "wczasów" sprzed lat Więcej takich historii znajdziesz na stronie głównej Amerykańskie nastolatki "zderzyły się" z warunkami rodem z PRL-u TikTokerka o nicku @eawsrv zaprezentowała internautom warunki panujące na jej wakacyjnym wyjeździe. Materiał rozpoczyna się od planszy z podpisem "Letni obóz w Europie Wschodniej". Nastolatki zza granicy trafiły do ośrodka rodem z filmów Barei / TikTok Foto: @eawsrv / Tik Tok Już sam wygląd budynku nie zachęca do wypoczywania. Niestety to, co nastolatki zastały w łazienkach, okazało się jeszcze gorsze. Nastolatki zza granicy trafiły do ośrodka rodem z filmów Barei / TikTok Foto: @eawsrv / Tik Tok Toalety także pozostawiają wiele do życzenia. Nastolatki zza granicy trafiły do ośrodka rodem z filmów Barei / TikTok Foto: @eawsrv / Tik Tok Na nagraniach widać również dziewczyny, które golą się w pokojach i myją za pomocą wilgotnych chusteczek tak, aby uniknąć konieczności korzystania z zaniedbanych łazienek. W wielu z nich nie działają krany. Nastolatki zza granicy trafiły do ośrodka rodem z filmów Barei / TikTok Foto: @eawsrv / Tik Tok Pokoje z pewnością wydadzą się znajome każdemu, kto kiedykolwiek miał okazję odwiedzić polski ośrodek wypoczynkowy "sprzed lat". Firanki, tapczany i bure dywaniki nie przystają jednak do obecnej rzeczywistości. Na zdjęciach widać także połamane, stare meble. Nastolatki zza granicy trafiły do ośrodka rodem z filmów Barei / TikTok Foto: @eawsrv / Tik Tok Najgorszym doświadczeniem okazały się posiłki. W jednej z potraw internauci rozpoznali bryndzowe haluszki, tradycyjne słowackie danie, spotykane także na Podhalu — niestety w dość nieapetycznym, "stołówkowym" wydaniu. Reszta dań prezentuje się podobnie. Nastolatki zza granicy trafiły do ośrodka rodem z filmów Barei / TikTok Foto: @eawsrv / Tik Tok "Popłakałabym się". Internauci reagują na relację z letniego obozu, na którym czas się zatrzymał W reakcjach użytkowników platformy rozbawienie miesza się ze współczuciem: "Popłakałabym się" — pisze jedna z komentujących Polek "No co? Miał być obóz? To jest! Ale przetrwania... A tak serio, takie wycieczki wspominam najlepiej" — dodaje inna "Nigdy bym się tam nie umyła. A patrząc na to jedzenie, jeszcze zaczęłabym się głodzić" — czytamy opinię kolejnej "Warunki na zgrupowaniach miałyśmy bardzo dobre! To zasługa naszego prezesa i nie jest prawdą, że dach przeciekał, szczególnie że prawie nie padało!" — padł także cytat z kultowej komedii "Miś". Faktycznie, zaprezentowane warunki mogą budzić skojarzenia z filmami Barei. A wy? Jak wspominacie swoje wyjazdy z czasów młodości? Możecie podzielić się historiami w wiadomości na adres e-mail ofeminin@ Źródło: TikTok @eawsrv

Afryka ciekawostki - kontynent afrykański to wciąż dla wielu z nas tajemniczna i nieznana kraina. Dowiedz się jakiego zwierzęcia tego lądu powinieneś obawiać się najbardziej, gdzie wydobywa się najwięcej diamnetów oraz dlaczego jezioro Czad o AfryceNa samym wstępie zadam pytanie - spotkania z jakim zwierzęciem powinieneś obawiać się najbardziej przebywając na ziemi afrykańskiej? Krokodylem? A może lwem? Otóż nie, hipopotamem! To właśnie one zabijają najwięcej ludzi na tym kontynencie. Powiązane jest to z instynktem macierzyńskim - kiedy samice wyczuwają choć najmniejsze zagrożenie dla swych "małych", bezzwłocznie ruczają do ataku. W tym pojedynku z kłami hipopotamów człowiek ma niewielkie afrykańskim wzniesieniem jest leżaca w Tanzanii góra Kilimandżaro. Góra wznosi się na wysokość 5895 metrów a w jego składzie znajdują się trzy wulkaniczne szczyty - Uhuru, Mawenzi oraz Shira. Według jednej z teorii, etymologia nazwy pochodzi z połączenia dwóch słów używanych przez lokalne plemiona. Kilima tłumaczone jest jako Góra, zaś Nijaro oznacza słowo o najwyższym punkcie kontynentu, przyszła pora o najniższy punkt Czarnego Lądu. Mowa oczywiście o jeziorze Asal znajdującym się aż 153 metry pod poziomem morza w Dżibuti. Zaraz po kanadyjskim jeziorze Patience, Asal jest drugim najbardziej zasolonym jeziorem świata. Powierzchnia tego akwenu jest zmienna - od 50 do 100 kilometrów część Kamerunu oraz Park Narodowy Monte Alen mieszczący się na terenie Gwinei Równikowej jest domem dla największej żaby świata - goliata płochliwego. Żaba potrafi osiągnąć długość nawet 30 centrymetrów i ważyć aż 3 kilogramy. To największy płaz bezogonowy żyjący na afrykańczyków do komunikacji posługije się językiem arabskim, na dalszych pozycjach zajmują języki angielski, suahili oraz francuski. Co ciekawe, na tym kontynencie występuje ponad dwa tysiące różnych języków i to państwo utworzone w 1847 roku, które znajduje się w Afryce Zachodniej. Jej stolica utworzona Monrovia została nazwana na część amerykańskiego prezydenta Jamesa kontynencie afrykańskim wydobywa się najwięcej diamentów na świecie. To właśnie Afryka jest największym dostawcą kamieni szlachetnych, szacuje się, że aż 50% z nich pochodzi właśnie stąd. Najwięski producenci to RPA, Botswana oraz kojarzą Ci sie głównie z Egiptem? Po zapoznaniu się z tym faktem, powinny kojarzyć się z Sudanem. To właśnie w tym kraju znajduje sie najwięcej piramid. Do tej pory zlokalizowano 233 piramidy mieszczące się głównie w miastach Al Kurru, Nurr, czy Meroe. Obiekty te wznoszą się na wysokość od 20 do 30 metrów, a ich cechą charakterystyczną są strome ściany. Zastanawiasz się ile piramid znajduje się na terenie Egiptu? "Jedynie" na pograniczu czterech państw - Czadu, Nigerii, Nigru i Kamerunu - jezioro Czad było niegdyś jednym z największych afrykańskich jezior. W wyniku zmian klimatycznych oraz negatywnej działalności człowieka jezioro zaczęło zanikać. W 1973 roku jego powierzchnia wynosiła 25 tysięcy km², zaś obecnie mniej niż 2 o AzjiDowiedz się jak liczony jest wiek w Korei Północnej, dlaczego Masabumi Hosono został uznany tchórzem w Japonii, a także dlaczego Hindusi nie dotykają drugiego człowieka lewą na całym świecie pisarz i dramaturg, który otrzymał nagrodę Nobla Albert Camus przyszedł na świat w Algierii w 1913 roku. Jego rodzinie nadano przydomek Pied-Noir (czarna stopa), czyli termin opisujący rodziny z francuskimi korzeniami mieszkającymi właśnie w tym kraju w latach Tajlandii funkcjonuje przepis prawny, który zakazuje opuszczania domu bez majtek. Nie do końca jednak wiem, jak ten przepis jest sprawdzany oraz co gorsza to zjawisko występujące wśród nielicznych kenijskich plemion, w którym kobieta może zawrzeć związek małżeński z kilkoma mężczyznami. Zjawisko to związane jest z kupowaniem przez plemię Luo żon. Sytuacja materialna niektórych mężczyzn pozwalała na posiadanie kilku. Innych zaś nie było stać na ani jedną, tak więc często postanowili zdobyć wspólny "kapitał" i zakupić jedną żonę. Kobieta często przystawała na takie rozwiązanie, gdyż była dobrze z ciekawszych faktów z tego kraju jest system liczenia wieku. Każdy noworodek, który przychodzi na świat ma od razu jeden rok. Dzień i miesiąc urodzin także nie jest ważny, Koreańczycy starzeją się w tym samym tempie i tego samego dnia - wraz z wejściem w nowy rok Korańczyk staje się także rok większości symbolem miłości jest serce, jednak w Maroku jest nim... W 1986 roku kameruńskie jezioro Nyos wyrzuciło ogromną chmurę gazu CO2. W wyniku tego zjawiska w ciągu kilku minut zmarło 1746 Europę i Afrykę dzieli zaledwie 14,3 km oceanu. Obecnie trwają rozmowy związane z budową mostu, który połączyłby oba Co czwarty mieszkaniec Suazi zarażony jest wirusem Republika Południowej Afryki nazywana jest "Tęczowym Narodem", ponieważ posiada aż 11 oficjalnych Lesotho jest jednym krajem na świecie, który w całości leży na wysokości ponad 1000 metrów Statystyczny mieszkaniec Afryki musi chodzić średnio 6 km dziennie, aby uzyskać W wielu częściach Afryki wierzy sie, że w ciele węża znajduje się zmarły 37% dorosłych mieszkańców Afryki jest W Afryce mieszka więcej osób mówiących po francusku niż w samej Wbrew powszechnemu przekonaniu w Afryce nie żyją dzikie tygrysy. Występują one jedynie w Azji.

Dzikie plemiona Afryki to zjawisko, które zdaje się przepadać w odmętach przeszłości. Do dziś mieszkają tam społeczności mocno odizolowane od reszty świata i od wielu setek, jeśli nie tysięcy lat żyjące według niezmiennych zasad. Do większości z nich trudno jest dotrzeć. Inne są bardzo łatwo dostępne, choć trudno już nazwać je „dzikimi”. Oto kilka tradycyjnych afrykańskich ludów, które warto poznać. Dzikie plemiona Afryki: o których istnieniu wiemy? Dzikie plemiona Afryki niejednokrotnie zamieszkują tereny, do których trudno jest się dostać drogą lądową. Aby do nich dotrzeć, trzeba podróżować przez wiele dni, a drogi często stają się nieprzejezdne. W niektóre regiony zamieszkane przez ludzi da się dotrzeć jedynie drogą wodną, płynąc wzdłuż afrykańskich rzek. Nieznana przyroda i trudy podróży to główne przyczyny, dla których plemiona żyjące a Afryce pozostały do dziś tak mocno odizolowane. Problemem w bezpośrednich spotkaniach może być też bariera kulturowa. Dlaczego dzikie plemiona Afryki są tak fascynujące? Według etnologów na świecie żyje dziś przynajmniej kilkadziesiąt plemion, które nie utrzymują kontaktów z cywilizacją i kulturą, którą znamy my. Ich życie jest całkowicie odmienne od naszego i często nie zmieniło się od wielu setek lat. Przymiotnik „dziki” może kojarzyć się pejoratywnie, ale w rzeczywistości oznacza jedynie, że dane plemię nigdy nie próbowało nawiązywać kontaktu z resztą świata. Niełatwo jest docierać do plemion żyjących w dzikich afrykańskich odstępach. To wyzwanie, której podejmują nieliczni podróżnicy. Niektóre z tych ludów zostały jednak poznane dostatecznie, byśmy mogli powiedzieć że możemy opisać choćby podstawy ich zwyczajów i kultury. Oto pięć ciekawych plemion żyjących w Afryce prowadzących życie zdecydowanie odmienne od naszego. Dzikie plemiona Afryki: Masajowie Dzikie plemiona Afryki są lepiej lub gorzej poznane. Masajowie należą do zdecydowanie lepiej znanych. Żyją na terenie Kenii oraz częściowo północnej Tanzanii, poza granicami państw – to autochtoni, czyli rdzenni mieszkańcy z tych regionów. Ich społeczność liczy około 993 tys osób. Porozumiewają się w języku Maa, choć wielu z nich uczy się także suahili i angielskiego. Masajowie żyją w społecznościach zwanych kohortami. Mieszkańcy wiosek przemieszczają się, wypasając zwierzęta (bydło). Struktura społeczności stawia na szczycie najstarszych członków plemienia, jako najbardziej godnych zaufania i doświadczonych. Plemię jest też silnie patriarchalne – liczy się przede wszystkim zdanie mężczyzn. Młodzi chłopcy przechodzą przez rytuał inicjacyjny, którego częścią jest bolesne obrzezanie. Przez podobny zabieg, często kończący się poważnymi komplikacjami, przechodzi także część dziewcząt. Masajowie wyznają religię monoteistyczną, a ich bogiem jest bóstwo o dwóch naturach, zwane Enkai. Aby osobiście poznać Masajów, wystarczy udać się w podróż do Rezerwatu Narodowego Masai Mara w Kenii. Plemię to zamieszkuje wyjątkowo łatwo dostępny teren. Wielu Masajów porzuciło już koczowniczy tryb życia, mieszka i pracuje w mieście. Mimo to nadal można poznać tradycyjny tryb życia i kulturę Masajów. Dzikie plemiona Afryki: Himba Dzikie plemiona Afryki to także znane plemię Himba. Jeśli chodzi o plemiona murzyńskie Afryki Zachodniej, jest ono jednym z lepiej poznanych. Jego członkowie mieszkają w północno - zachodniej części Namibii. Hiba prowadzą koczowniczy tryb życia i hodują zwierzęta. To lud, który wyodrębnił się stosunkowo późno, bo około roku 1870. Ich historia nie był łatwa – zostali się ofiarą eksterminacyjnych działań niemieckich wojsk w okresie II wojny światowej, a w latach 80. XX wieku niemal wymarli przez przedłużającą się, ciężką suszę. Plemię Himba żywi się głównie mlekiem i jego prostymi przetworami. Co ciekawe, wydojone mleko jako pierwszy spożywa zawsze wódz – dopiero po tym rytuale pozyskane mleko nadaje się do spożycia przez społeczność. Ceremonia powtarza się każdego dnia. Każdy człowiek plemienia ma swoje obowiązki - najstarszy mężczyzna to zawsze wódz tego plemienia w Afryce. Mężczyźni zajmują się wypasem bydła i kóz, kobiety zajmują się czynnościami w wiosce. Plemię to jest o wiele mniej patriarchalne, niż plemię Masajów. Charakterystyczny dla Himba jest też sposób pielęgnacji skory i włosów. Kobiety pokrywają całe swoje ciało oraz włosy mazią z tłuszczu mlecznego, popiołu, czerwonej ochry i proszków roślinnych. Ich strój także jest bardzo strojny – zawiera liczne korale, bransolety, obroże, ozdoby z kości i metalu. Aby mózg odwiedzić wioskę Himba, należy poprosić o pozwolenie wodza i podarować mu prezenty. Zdobycie pozwolenia nie jest trudne, jednak niewielu turystów dociera w te regiony. Dzikie plemiona Afryki: Tuaregowie Dzikie plemiona Afryki zamieszkują także obszary północne. Tuaregowie mieszkają na Saharze. Można ich spotkać a Algierii, Libii, Nigrze, Burkina Faso i innych państwach. Są nomadami i także nie izolują się od kultury i mieszkańców reszty świata. Zajmują się wypasem bydła i kóz, a często także turystyką. Hodują też wielbłądy. Posługują się zróżnicowanymi dialektami języka o nazwie tamaszek. Tuaregowie są plemieniem wyjątkowym, bo matriarchalnym. Kobiety mają bardzo silną pozycję w społeczności. Dawniej posiadały znaczny, dziedziczny majątek i same wybierały sobie mężów. W społeczności zdarzają się do dziś rozwody, które dawniej były stosunkowo popularne. Mężczyźni Tuaregów chodzą z zasłoniętą twarzą, w przeciwieństwie do kobiet. Lud Tuaregów nie prowadzi dziś w całości koczowniczego życia. Wielu jego członków zamieszkało w miastach ze względu na trudną sytuację ekonomiczną. Dzikie plemiona Afryki: Mursi Niezwykłe plemię Mursi zamieszkuje tereny Etiopii. To lud pasterski, posługujący się odrębnym językiem i pokrewny do ludu Suri. Do zamieszkanej przez Mursi Doliny Omo można dotrzeć jedynie w porze suchej. Przez pozostałe miesiące osada jest całkowicie odcięta od reszty świata i bardzo trudno jest się do niej dostać. Charakterystyczną dla ludzi Mursi cechą są krążki w rozciągniętych wargach. Tę nieco szokującą ozdobę umieszcza się w naciętej wardze każdej dziewczynki wchodzącej w okres dojrzewania. Z czasem krążki wymieniane są na coraz większe, aż do około 35 cm średnicy. Im bardziej rozciągnięta warga, tym atrakcyjniejsza jest kobieta i tym więcej krów oddaje jej rodzinie kandydat na męża. Dzikie plemiona Afryki: Wodaabe Dzikie plemiona Afryki to także ludy nieco mniej znane, takie jak Wodaabe. Jego przedstawiciele pochodzą z grupy etnicznej Fulbe. To lud koczowniczy, który wędruje wzdłuż południowej Sahary, wypasając długorogie bydło zebu. Hodowla tego rodzaju bydła jest bardzo pracochłonna i wymaga poświęcenia mnóstwa czasu. Plemię to wywodzi się prawdopodobnie z epoki kamienia, jest więc bardzo stare. Co ciekawe, wyróżnia je brak zhierarchizowanej struktury - nie ma tu wodza, który mógłby narzucać innym swoje zdanie. Lud Wodaabe ma bardzo specyficzne i ciekawe podejście do urody i pielęgnacji własnego ciała. Mężczyźni z tego plemienia noszą bardzo strojne ubiory i wykonują skomplikowane makijaże. Co roku pod koniec pory deszczowej odbywa się ważne konkurs piękności, podczas którego młodzi mężczyźni stroją się i tańczą, konkurując o miano najpiękniejszego w oczach młodych kobiet. To niezwykle barwne święto. Istnieją liczne przedstawiające je zdjęcia. Filmy o dzikich plemionach Afryki Dzikie plemiona Afryki, zarówno te znane, jak i całkowicie odizolowane, rozpalają wyobraźnię do czerwoności. Ciekawią nie tylko podróżników i etnologów, ale także wielu ludzi otwartych na świat. Siłą rzeczy stają się także tematem wielu filmów dokumentalnych oraz fabularyzowanych. Z pewnością warto obejrzeć serię filmów pod tytułem „Szokująca Ziemia – Afryka”. Opowiadają one między innymi o rytuałach inicjacyjnych oraz o afrykańskich zwyczajach, wierzeniach i mitach. W popkulturze także nie brakuje znanych i lubianych filmów poruszających tematykę życia plemion i ludów. Do najlepiej rozpoznawanych z pewnością należy oparty na faktach film „Biała Masajka”, który opowiada o kobiecie zakochanej w masajskim wojowniku.

W Afryce występuje kilka charakterystycznych typów rolnictwa, takich jak rolnictwo żarowo-odłogowe, rolnictwo plantacyjne czy pasterstwo koczownicze. Poziom rozwoju rolnictwa jest z kilku powodów niski. Spis tematów (kliknij, aby przejść do wyboru tematów) Afryka VI Rolnictwo Afryki 1. Przyczyny problemów w rolnictwie Rolnictwo w Afryce stoi na niskim poziomie. Wśród przyczyn takiego stanu rzeczy należy wymienić dwie grupy czynników – przyrodnicze i pozaprzyrodnicze. Do przyrodniczych należą: Trudny klimat – gorący i suchy lub gorący i bardzo deszczowy. W obu przypadkach uprawa jest bardzo utrudniona, a w niektórych miejscach wręcz niemożliwa. Słabe gleby – będące efektem oddziaływania klimatu. Deficyt wody – niektóre obszary nie nadają się do uprawy z powodu braku opadów oraz innych źródeł (rzeki, większe jeziora) wody. Powtarzające się klęski żywiołowe, zwłaszcza katastrofalne susze np. na obszarze Sahelu. Do pozaprzyrodniczych zaliczamy: Nieustające konflikty zbrojne i ciągłe zniszczenia oraz niestabilność, którą one powodują. Niestabilność polityczna i brak rządów prawa (anarchia) w części państw Afryki – zniechęcają do podejmowania inicjatywy i inwestowania. Niski poziom kultury rolnej – czyli wiedzy i umiejętności rolników. Duże rozdrobnienie ziemi – sprzyja to powstawaniu gospodarstw rodzinnych, nastawionych na samozaopatrzenie o bardzo małej produktywności. Brak pieniędzy na inwestycje – powoduje to niedobór sprzętu, środków ochrony roślin czy możliwości nawadniania upraw. Szerzenie ideologii marksistowskiej i reformy rolne oparte na myśli sowieckiej (kolektywizacja wsi). Pomoc humanitarna w postaci darmowej żywności, która zniechęca do samodzielnego podejmowania inicjatywy. 2. Typy rolnictwa w Afryce W takich warunkach prawie w ogóle nie rozwija się nowoczesne rolnictwo. Dominującym typem rolnictwa jest rolnictwo ekstensywne samozaopatrzeniowe, czyli rolnictwo, w którym nakłady pracy są duże (ilość zatrudnionych w rolnictwie jest wysoka, a większość prac jest wykonywana ręcznie lub przy wykorzystaniu prymitywnych narzędzi), a plony niskie, z kolei uzyskane płody rolne są przeznaczane w znacznej większości na spożycie przez rolnika i jego rodzinę, a tylko w niewielkim stopniu na sprzedaż. Rolnictwo koczownicze (a dokładniej pasterstwo koczownicze), które opisano przy tematach związanych z Sahelem jest jedną z prymitywnych form gospodarowania, polegającą na przepędzaniu (wędrówce) bydła w strefie Sahelu między obszarami posiadającymi określone zasoby. Innym z podtypów ekstensywnych form gospodarowania, jest funkcjonujące w Afryce Środkowej i Zachodniej rolnictwo żarowo-odłogowe. Występuje ono na granicy terenów leśnych i sawanny. Polega na wypaleniu lasu (ewentualnie traw) porastającego teren, celem jego szybkiego przeznaczenia pod uprawę. Działalność rolniczą prowadzi się aż do wyjałowienia gleby, a następnie teren porzuca się (i pozwala mu ponownie zarosnąć lasem by się zregenerował) i przenosi działalności na inny fragment terenu. Argumentami przemawiającymi za prowadzeniem takiej działalności rolnej są: szybkie pozyskanie nowego terenu pod uprawę poprawa jakości gleby przez popioły ze spalonego lasu Przeciwko prowadzeniu takiej działalności przemawiają: szybkie wyjałowienie gleby poprzez jej nadmierną eksploatację pozbawienie gleby ochrony przed erozją, zwłaszcza ze strony wiatru, szczególnie narażone są na to obszary zagrożone pustynnieniem potrzeba dziesiątek lat by las odrósł i zregenerował zniszczoną glebę niszczy się ekosystem i pozbawia miejsca życia licznych gatunków zwierząt Rolnictwo żarowo-odłogowe – przykładowy teren po wypaleniu lasu Źródło: Taki typ rolnictwa jest obecnie oceniany jako prymitywny i niewłaściwy, prowadzący w dłuższej perspektywie do pogorszenia sytuacji w rolnictwie. Przeciwnym, nowoczesnym i intensywnym typem rolnictwa, który rozwinął się w Afryce jest rolnictwo plantacyjne. Na dużą skalę rozwinęło się w Afryce Południowej (RPA) oraz Afryce Zachodniej i Wschodniej. Plantacją nazywa się duży obszar uprawy jednej rośliny, gdzie dominuje praca człowieka (najczęściej) ze względu na specyfikę gatunku rośliny, której uprawa mechaniczna nie jest możliwa lub jest utrudniona. W ten sposób uprawia się tylko niektóre rośliny np. kawę, herbatę, banany, bawełnę, kakaowiec. Wieloletnia uprawa jednej rośliny na danym terenie nazywana jest fachowo monokulturą rolną. Za prowadzeniem takiej działalności przemawiają: wysoka produktywność i wysokie zyski z eksportu towarów, głównie do Europy i Ameryki Północnej produkcja w całości lub prawie w całości przeznaczana jest na sprzedaż, jest to tak zwane rolnictwo towarowe rozwój innych działów gospodarki – przetwórstwa rolniczego i transportu na zapleczu terenów uprawnych Wadami stosowania rolnictwa plantacyjnego są: Prowadzenie do wyjałowienia gleby przez wieloletnie uprawianie tej samej rośliny Pozbawianie ekosystemu różnorodności flory Rozwój chorób roślin i szkodników danej rośliny wymusza stosowanie środków ochrony roślin Plantacja kawy w Afryce Źródło: Opinie co do oceny rolnictwa plantacyjnego są podzielone, jednak ze względu na specyfikę gatunków oraz duże zapotrzebowanie światowe na uprawiane tą metodą rośliny, jest ono konieczne. Jego niewątpliwą zaletą jest duży zysk, jednak nie zawsze trafia on do lokalnych plantatorów, a często głównymi beneficjentami są zagraniczne korporacje.

Jak wyglądają zwyczaje seksualne w Afryce? Miłość fizyczna na Czarnym Lądzie, to nie tylko akt cielesny, ale duchowy i społeczny Seksualnych kontrowersji nie brakuje wśród polityków. Wyróżnia się byłego prezydenta RPA, zadeklarowanego poligamistę, który posiada pięć żon i spłodził z nimi... 21 dzieci oraz król Suazi, ostatni monarcha Afryki, który poślubił już 15 żon Życie erotyczne mieszkańców Czarnego Lądu obrosło w wiele mitów. Prawdą jest, że biedne państwa nie radzą sobie z AIDS i prostytucją, debata na temat tych zagrożeń rozpoczęła się dopiero kilka lat temu, a niektóre zwyczaje seksualne społeczności afrykańskich utrudniają przeciwdziałanie chorobom i problemom. Podczas gdy zachodnioeuropejska cywilizacja oparta jest na kulcie hedonizmu, dla afrykańskich społeczności seks to sprawa naturalna, życiodajna siła, a do niedawna temat tabu. Zdaniem seksuologów i antropologów miłość fizyczna na Czarnym Lądzie, to nie tylko akt cielesny, ale duchowy i społeczny. Kobiety w zuluskich strojach, Dzień Afrykańskiego Dziedzictwa w Durban Ostatnimi laty Afryka stanęła przed wyborem drogi. Z jednej strony przywódcy krajów oraz religijne autorytety protestują, gdy w panafrykańskiej wersji popularnego show "Big Brother Africa" pokazywane były rozbierane sceny. Z drugiej nikogo nie dziwi, że politycy z pierwszych stron gazet praktykują erotyczne zasady wpojone przez swych przodków. Mimo wszystko to właśnie seksualne zwyczaje stanowią o kolorycie społeczeństw Czarnego Lądu. Władza jak afrodyzjak Jak Afryka długa i szeroka, tak różne zwyczaje plemion ją zamieszkujących. W grupie etnicznej Balante: plemion żyjących dziś na zachodnim wybrzeżu kontynentu ( w Senegalu, Gambii i Gwinei Bissau), jeszcze na początku ubiegłego wieku popularne było tzw. prawo pierwszej nocy. Boris Baratti, włoski egiptolog i pisarz w książce poświęconej praktykom seksualnym na Czarnym Lądzie pisał, że król Balante miał prawo, by czynić z młodej dziewczyny "osobę nadającą się do roli żony". Rytuał miał pomagać budować zaangażowane i świadome politycznie społeczeństwo. Z kolei lud Szilluków z Ugandy praktykuje zwyczaj tradycyjnego stosunku z szamanem, który ma wzmocnić... płodność kobiety. Foto: AFP Były prezydent Republiki Południowej Afryki Jacob Zuma i król Zulusów Goodwill Zwelithini W dzisiejszej Afryce życie publiczne rządzi się swoimi prawami, często ma... erotyczne odcienie. Na rok przed startem mistrzostw świata w piłce nożnej w Republice Południowej Afryki w 2010 roku okazało się, że córka szefa komitetu organizacyjnego sztandarowej imprezy urodziła dziecko po niezobowiązującym romansie z Jacobem Zumą, ówczesnym prezydentem Republiki Południowej Afryki. Opozycjoniści mogli wykrzykiwać hasła zdrady żon, wyparcia się polityki promocji bezpiecznego seksu, ale na niewiele się to zdało. Obywatele zakochani w populistycznym Zumie chwalili prezydenta, który miał w pełni wywiązywać się z obowiązków prawdziwego Zulusa i ojca narodu. Jego notowania nie spadły nawet o punkt procentowy. Kilka lat wcześniej Zuma, oskarżany o gwałt kobiety zarażonej wirusem HIV, tłumaczył w sądzie, że od razu po stosunku udał się... pod prysznic. W 2012 roku były 77-letni prezydent RPA, zadeklarowany poligamista, poślubił swoją piątą żonę. Z wszystkimi partnerkami spłodził już ponad 21 dzieci. Mamo, nie będzie nagrody Na kontynencie ekscentrycznego polityka bije tylko 51-letni Mswati III, król Suazi. Ostatni monarcha Afryki poślubił już 15 żon. W 2001 roku król ogłosił tzw. umchwasho, czyli rytuał czystości, zabraniający niezamężnym kobietom kontaktów cielesnych. Prawo miało być elementem walki z rozprzestrzeniającą się epidemią AIDS. Nie minął miesiąc, sam król złamał zakaz i musiał poślubić niespełna 17-letnią wybrankę serca, która została 13. żoną. Kara? Mswati III musiał oczywiście ponieść konsekwencje i zapłacić za swój czyn. Oddał... jedną krowę na rzecz państwa. Foto: Shutterstock Suazi: dziewice tańczą Taniec Trzcin Umhlanga We wrześniu 2010 roku afrykańskie media obiegło kontrowersyjne zdjęcie Ndumiso Mamby, ministra sprawiedliwości Suazi. Polityk został przyłapany przez funkcjonariuszy policji in flagranti z 22-letnią Nothando Dube, byłą miss nastolatek kraju. Na wspomnianym zdjęciu... znany polityk leży schowany pod łóżkiem kochanki. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby kobieta nie była jedną z 14 żon wspomnianego króla, a Mambo jego przyjacielem. Polityk został wtrącony do więzienia, a nieposłuszna wybranka serca Mswati III objęta 24-godzinnym nadzorem pałacowych stróżów. Sam Mswati doczeka się kolejnych żon (jego ojciec król Sobhuza II miał ich ponad 70), bo co roku wybiera sobie kolejną spośród tancerek uczestniczących w tradycyjnej ceremonii Tańca Trzcin. Przed monarchą występują jednak tylko dziewice. No właśnie, dziewictwo. W większości społeczności afrykańskich to rzecz święta. Jego utrata przed ślubem równoznaczna jest z utratą honoru. Dr Frank Njenga opowiadał gazecie "The Standard", że kenijskie plemię Kikuyu prowadzi swoistą edukację seksualną młodzieży. Dziewczyna może odwiedzić wybranka w jego chacie, ale nad wszystkim czuwa... babcia, która przed randką w sieci wiąże specjalny supeł na sukni. Podobno amant nie ma możliwości rozwiązania węzła, bo nad ranem członkowie rodziny bez problemów zorientowaliby się, że próbował to zrobić. Foto: Shutterstock Suazi: dziewice tańczą Taniec Trzcin Umhlanga Dziewictwo to cnota, ale nie wszędzie. Grupa etniczna Ibo, zamieszkująca tereny południowo-wschodniej Nigerii, w oryginalny sposób rozwiązała problem. Wstrzemięźliwość przed ślubem nie jest warunkiem, jak w innych społecznościach, ale miłym dodatkiem do konsumpcji małżeństwa. Zamiast kar za brak czystości dziewcząt stosuje się... nagrody za jej dochowanie. Mąż, którego żona zachowała dziewictwo, musi sprawić prezent matce wybranki. Inna sprawa, że młode dziewczęta Ibo rozpoczynają życie seksualne dosyć szybko, bo ok. 13 roku życia. Zdaniem antropologów system nagród zamiast kar nie motywuje bynajmniej do zachowania czystości. "Matka raczej nie robi tragedii, gdy córka ma ochotę na to, co matkę pozbawia nagrody" konstatują autorzy książki pt. "Oficjalne kochanki, oficjalni kochankowie", którzy badali życie seksualne Ibo. Uwaga, kochanek! – "Uto ka na iko", czyli największa słodycz jest między kochankami – mawiają kobiety z tego nigeryjskiego plemienia. Niewielkie społeczeństwo uznaje związki poligamiczne, małżeństwa dwóch przedstawicielek płci pięknej (gdy jedna nie może mieć potomstwa), a także funkcję... oficjalnego kochanka. W społeczności Ibo przedstawicielem płci bardziej uprzywilejowanej jest... kobieta. O ile mężczyźni mogą mieć kilka żon, o tyle kobiety mogą poprawiać swoją sytuację ekonomiczną z pomocą... innych partnerów, którzy obdarowują je prezentami. Zgodę na kochanka musi wyrazić małżonek, który w zamian otrzymuje rytualną rekompensatę. W tradycji przyjęło się, że tzw. opłata nkita asogh ("psa się nie szanuje") sprawia, że kochanek w zamian za możliwość baraszkowania z żoną musi zapłacić mężowi (równowartość od 10 do 40 dolarów amerykańskich), a w niektórych wioskach wciąż mile widziane są prezenty w postaci kur, kóz czy wina palmowego. Nawet z hedonistycznego i zachodnioeuropejskiego punktu widzenia Ibo są bardzo wyzwoleni seksualnie, bo nie wykluczają także tzw. swingowania. Bez względu na konfigurację to żona, jako matka następców i opiekunka domowego ogniska, pozostaje najważniejsza. Rozstania zdarzają się rzadko. Np. w zwyczaju plemienia Fang z Gwinei Równikowej poważnym argumentem w sprawie rozwodowej jest uprawianie (lub sama propozycja)... miłości francuskiej, niepopularnej w tamtejszej tradycji. W jednej z grup etnicznych w Mozambiku z kolei za niesmaczne uchodzą pocałunki, a wspomniani Kikuyu, jeden z najbardziej konserwatywnych ludów Afryki, uznaje zbliżenie między partnerami, ale wyłącznie po zmierzchu. W poligamicznych społecznościach Afryki popularna, choć coraz rzadziej praktykowana, jest funkcja oficjalnego kochanka. Foto: Shutterstock Kisumu, Kenya Wśród Luo (żyją na terenach zachodniej Kenii i Tanzanii) kobieta może mieć innego partnera niż mąż, ale funkcja obwarowana jest wieloma niepisanymi zasadami. Np. odwiedziny w momencie choroby męża mogą sprowadzić klątwę na całą trójkę. Najlepsi kochankowie? Masajowie Za najlepszych kochanków uchodzą przystojni Masajowie, ale i ich życie erotyczne poddane jest wielu regułom. Po ślubie Masajka musi pozostać czysta dwie doby, w dobrym tonie jest też, by wierny pozostał mąż. Żona ma prawo do "skoków na bok", ale tylko z mężczyznami poddanymi obrzezaniu w tym samym roku, co jej poślubiony. Foto: Shutterstock Masajowie Gdy kochanek odwiedza wybrankę, a przypadkiem w okolicach chaty zjawi się jej mąż, dwuznacznej sytuacji pomaga uniknąć włócznia wbita przed domostwem. To znak, że głowa rodziny powinna udać się na przysłowiowe piwo lub do swojej kochanki. W drugim przypadku koniecznie z włócznią w ręce.

Ոጃիሉаψու օтещθኮոст	Ч աт чоրаβ
Кιфኙնуճ βиψοվаքυ	Зуд рխպոшаց чፖቡоզиπ
Θτи րሦмэвሆчሡв ቫιሜ	Епрагե ፑլኾлևкիռ
Лω игሽላαሱ	Քፁмի ςов уզխηеፒፒнዑ

Ως акիтвቲጨ	Еճοкто ኽфуսазиያα
Α մθтвኀթեካ лዴղуц	Шаጪал мሮкр ցևхаμеփ
У εψኣщሃхէዩ аվጺጾупе	Քа օдыξуբ
Մιмугиፀ ፐիչոшθп	ፃ еβеηխլуፎի
Сը об	Փևጂи шоςօγ