Bartosz Kowalak- radca prawny prowadzi sprawy o odszkodowanie, spadkowe i cywilne. Nie ulega żadnej wątpliwości, iż pierwszym pytaniem z jakim zwracają się do Adwokata, czy radcy prawnego prowadzącego sprawy odszkodowawcze jego Klienci, to pytanie: „to ile dostaną odszkodowania za dany uszczerbek na zdrowiu?” Tytułem przykładu w ostatnim czasie jeden z Klientów skierował do Kancelarii w Jarocinie następujące zapytanie: „ Szanowni Państwo Mecenasi, jakiś czas temu miałem wypadek komunikacyjny, który skutkował doznaniem przeze mnie złamaniem prawej ręki z przemieszczeniami (kość promieniowa w dwóch miejscach oraz kość ramienna uległa pęknięciu). Ręka została zoperowana, mam śruby i tytanową płytką. Jakiego rzędu odszkodowania dostanę od ubezpieczyciela sprawcy wypadku?” Tak więc zainspirowany powyższym pytaniem, w tym wpisie spróbuję się zająć odpowiedzią na pytanie jakiego odszkodowania może się spodziewać ofiara wypadku, która doznała uszczerbku na zdrowiu, a konkretnie – złamania ręki. Oczywiście jak na prawnika radcę prawnego przystało prawidłową odpowiedzią jest oczywiście odpowiedź: „to zależy”. W pierwszej kolejności należy ustalić kto i z jakiego tytułu ma przyznać zadośćuczynienie za złamanie ręki w wyniku wypadku. Inaczej będzie wyglądała sytuacja w przypadku, gdy chcemy uzyskać świadczenie z polisy NW, czy grupowej polisy w PZU, inaczej gdy dochodzimy zadośćuczynienia z tytułu odpowiedzialności cywilnej (OC) osoby trzeciej. W zasadzie w przypadku polis NW, grupowych czy na życie wysokość świadczenia wynika z rodzaju polisy i zapisów OWU. Tak więc skoncentruje się na roszczeniach dotyczących dochodzenia zadośćuczynienia z OC ( odpowiedzialności cywilnej). Co więcej w toku niniejszego wpisu chciałbym się odnieść z uwagi na usytuowanie Naszej Kancelarii adwokatów i Radców Prawnych w Jarocinie, na wyrokach, które zapadały w podobnych sprawach przed sądami w Jarocinie, Kaliszu, czy Krotoszynie. Po drugie w przypadku zadośćuczynienia nie ma prostego przelicznika, który by pozwolił nam na określenie, iż dajmy na to w podanym wyżej przykładzie za złamanie ręki: kości promieniowej taka kwota, a za złamanie kości łokciowej inna. Sąd ustalając w wyroku zadośćuczynienie musi wziąć pod uwagę całość okoliczności, które towarzyszą powstaniu uszczerbku na zdrowiu. Ważny jest chociażby w jakim wieku jest osoba poszkodowana w wyniku wypadku. Wziąć należy pod uwagę jaki wykonuje zawód i czy uraz: złamanie ręki ma lub będzie miało wpływ na możliwość jego wykonywania. Np, czy złamanie kości reki wiąże się także z ograniczenie jej funkcji? Poszkodowany nie może np. zginać ręki, ma ograniczone możliwości dźwigania. Czy w związku z złamaniem kości ręki ofiara wypadku nie będzie mogła poświęcać się ulubionemu hobby – np. nie będzie mógł grać w siatkówkę, tenisa, czy przyciąć żywopłot na działce ROD? Znaczenie ma jak ręka się zrasta, ile było operacji, czy są jakieś dalsze zabiegi operacyjne planowane w przyszłości ? Czy osoba jest lewo, czy praworęczna? Co oczywiste złamanie reki wiodącej wiąże się z większym uszczerbkiem na zdrowiu. Podsumowując: każda okoliczność, która u poszkodowanego uległa zmianie in minus w wyniku doznanego w skutek wypadku komunikacyjnego złamania ręki ma przełożenie na wysokość należnego zadośćuczynienia. Sądy orzekając w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia bierze pod uwagę ustalany przez biegłego lekarza ortopedę uszczerbek na zdrowiu. Im ustalony uszczerbek na zdrowiu wyższy tym jak można się domyśleć wyższe zadośćuczynienie. (Tabelę wskazującą na wysokość uszczerbku w zależności od danego urazu można znaleźć w OBWIESZCZENIU MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania. Tabele tę, wyszczególnionymi uszczerbkami dotyczącymi konkretnie urazów ręki przedstawię na końcu niniejszego artykułu.) Tak więc w jakiej wysokości odszkodowania – zadośćuczynienia może się spodziewać poszkodowany, który doznał w wyniku wypadku złamania ręki? Można by bardzo ogólnie wskazać, iż zakres ten mieści się w przedziale od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Przy czym sprawa sprawie nie równa, a złamań ręki pod kątem ortopedycznym tez może być dziesiątki różnych rodzajów z różnym procesem leczenia i rehabilitacji. Tak więc aby jak najlepiej zobrazować tę sytuację to odwołam się do kilku wyroków sądów z Jarocina i okolic wskazując także na ustalony przez te sądy stan faktyczny. I tak w wyroku o sygn. akt II Ca 596/16 Sąd Okręgowy w Kaliszu utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 27 czerwca 2016 r. sygn. akt I C 2469/14 Sąd ten zasądził kwotę 70 tyś tytułem zadośćuczynienia za złamanie reki w łokciu w wyniku poślizgnięcia się na oblodzonym chodniku przy następującym stanie faktycznym: „ W dniu 21 stycznia 2014r. powódka N. F. wraz z sistra D. C. była w P. (…) mieszczącej się w budynku przy ul. (…) w Kaliszu. Właścicielem tej nieruchomości jest pozwana D. R.. Powódka wypłaciła tam kwotę 600 zł. Transakcja została zarejestrowana o Po wyjściu z banku kobiety szły po placu znajdującym się przy budynku w kierunku ul.(…). Plac był oblodzony. Powódka pośliznęła się i upadła na prawą rękę. W wyniku zdarzenia powódka doznała złamania nasady dalszej kości promieniowej prawej i wyrostka rylcowego kości łokciowej prawej. Powódka nosiła opatrunek gipsowy przez okres 6 tygodni. W związku ze złamaniem wystąpił u powódki Zespół (…) kończyny górnej prawej. Hospitalizacja powódki w szpitalu trwała od dnia do dnia korzystała z zabiegów rehabilitacyjnych przez okres ponad 6 miesięcy i nadal z nich korzysta. Rehabilitacja wskazana jest praktycznie do końca życia. Nadal odczuwa bóle okolice łokcia, nie może sprawnie władać prawą dłonią. U powódki wystąpił trwały uszczerbek na zdrowiu (20% w oparciu o rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ). Doznany uraz był powodem znacznych cierpień i istotnie ograniczał aktywność życiową. Mimo znacznej poprawy stanu klinicznego ręka prawa nadal pozostaje niesprawna i niewydolna.” W innym wyroku I C 426/14 – wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu wydany w wyniku wniesionej apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Krotoszynie , gdzie Sąd ten zasądził tytułem zadośćuczynienia kwotę zł, w następującej sytuacji : „Powód w wyniku wypadku w pracy dnia r. doznał poważnego urazu kończyny górnej prawej – dłoni. Prawe ramię wymagało operacji natomiast lewy nadgarstek unieruchomienia. Konieczne było leczenie szpitalne. Przebyty uraz spowodował powstanie trwałego uszczerbku na zdrowiu. Procentowy uszczerbek na zdrowiu w oparciu o załącznik do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. ( z 2002 r., Nr 234, poz. 1974, ze zm.) wynosi: – 5% według punktu 136a) za ograniczenie funkcji kciuka. Brak ograniczenia ruchów które można by określić jako znaczne ograniczenie funkcji. Ocena w dolnym zakresie, ponieważ dysfunkcja dotyczy jedynie upośledzenia czucia i to jedynie części kciuka; – 12% według punktu 138b) za skutki uszkodzenia wskaziciela. Opisaną dysfunkcję kwalifikuje jako znaczną i ocenia w maksymalnym zakresie, albowiem powód czynnie zgina jedynie w jednym stawie palca, a wskaziciel nie bierze udziału w chwycie; – 4% według punktu 141b) za znacznego stopnia dysfunkcję palca środkowego. Palec w stawach międzypaliczkowych nie zgina się czynnie, przez co nie bierze udziału w czynności chwytu. Powyższy stan należy określić jako znaczną dysfunkcję; – 9% według punktu 139a) za amputację trzech paliczków palca obrączkowego; – 4% według punktu 141b) za znacznego stopnia dysfunkcję palca małego. Palec w stawach międzypaliczkowych nie zgina się czynnie, przez co nie bierze udziału w czynności chwytu. Powyższy stan należy określić jako znaczną dysfunkcję. U powoda stwierdzono łącznie 34% trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami przedmiotowego zdarzenia. Należy stwierdzić, że u powoda nie należy spodziewać się pogorszenia funkcji dłoni lub ogólnego stanu zdrowia. Powód nie jest uzależniony od innych osób, nie wymaga ich pomocy. Powód samodzielnie zabezpiecza wszystkie czynności związane z ubieraniem i rozbieraniem, samodzielnie wykonuje czynności toaletowo – higieniczne. Może także załatwiać sprawy poza domem i komunikować się z otoczeniem.” W trzecim przykładowym rozstrzygnięciu wydanym pod sygn. akt: I C 2735/16 – wyrok z uzasadnieniem Sądu Rejonowego W Kaliszu sąd zasądził 7000 zł tytułem zadośćuczynienia, ustalając stan faktyczny Sąd ten wskazał, iż: „W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że w dniu 26 maja 2014r. w miejscowości K. miało miejsce zdarzenie komunikacyjne, w trakcie którego kierujący samochodem marki O. o nr rej. (…) nie zachował szczególnej ostrożności, skutkiem czego doszło do potrącenia powódki przechodzącej po przejściu dla pieszych. Sprawca był w dacie zdarzenia ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. W następstwie zdarzenia zdiagnozowano u powódki złamanie kości szyjki ramienia prawego, ogólne stłuczenia całego ciała. Bezpośrednim następstwem zdarzenia były bóle prawego ramienia i prawej ręki. Powódka była konsultowana w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Wojewódzkiego Szpitala (…) w K.. Powódce zlecono noszenie kamizelki ortopedycznej i kontynuowanie leczenia w poradniach specjalistycznych, w tym poradni ortopedycznej. Powódka zakupiła kołnierz ortopedyczny i przyjmowała leki przeciwbólowe. Powódka wymagała opieki osób trzecich przy czynnościach życia codziennego. Powódka kontynuowała leczenie, przez 7 tygodni nosiła kamizelkę ortopedyczną a następnie korzystała z zabiegów fizjoterapeutycznych. Powódka była również diagnozowana w poradni zdrowia psychicznego gdzie komunikowała zaburzenia koncentracji i poczucie lęku. Powódka nadal odczuwa skutki zdarzenia w postaci bolesności kręgosłupa i barków. ” Jak wiec widać złamanie ręki złamaniu ręki nie równe. Poniżej załączam jeszcze wyimek z wspomnianej tabeli, gdzie wartości liczbowe wskazane obok konkretnego uszczerbku oznaczają przedział w jakim lekarz orzecznik powinien ustalić uszczerbek na zdrowiu: Ramię 113. Złamanie kości ramiennej – w zależności od zmian wtórnych i upośledzenia funkcji kończyny: a) z niewielkim przemieszczeniem i zaburzeniem osi prawa 5–15 lewa 5–10 b) ze znacznym przemieszczeniem i skróceniem prawa 15–30 lewa 10–25 c) złamania powikłane przewlekłym zapaleniem kości, przetokami, brakiem zrostu, stawem rzekomym, ciałami obcymi i zmianami neurologicznymi prawa 30–55 lewa 25–50 114. Uszkodzenia mięśni, ścięgien i ich przyczepów w zależności od zmian wtórnych i upośledzenia funkcji: a) mięśnia dwugłowego prawa 5–15 lewa 5–10 b) uszkodzenia innych mięśni ramienia prawa 5–20 lewa 5–15 115. Utrata kończyny w obrębie ramienia: a) z zachowaniem tylko 1/3 bliższej kości ramiennej prawa 70 lewa 65 b) przy dłuższych kikutach prawa 65 lewa 60 116. Przepukliny mięśniowe ramienia 3 Staw łokciowy 117. Złamanie obwodowej nasady kości ramiennej – w zależności od zaburzeń osi i ograniczenia ruchów w stawie łokciowym: a) bez większych przemieszczeń, zniekształceń i ograniczenia ruchomości prawa lewa 5–15 5–10 b) z dużym zniekształceniem i ze znacznym przykurczem prawa 15–30 lewa 10–25 118. Zesztywnienie stawu łokciowego: a) w zgięciu zbliżonym do kąta prostego i z zachowanymi ruchami obrotowymi przedramienia (75°–110°) prawy 30 lewy 25 b) z brakiem ruchów obrotowych prawy 35 lewy 30 c) w ustawieniu wyprostnym lub zbliżonym (160°–180°) prawy 50 lewy 45 d) w innych ustawieniach – zależnie od przydatności czynnościowej kończyny prawy 30–45 lewy 25–40 119. Przykurcz w stawie łokciowym – w zależności od zakresu zgięcia, wyprostu i stopnia zachowania ruchów obrotowych przedramienia: a) przy niemożności zgięcia do 90° prawy 10–30 lewy 5–25 b) przy możliwości zgięcia ponad kąt prosty prawy 5–20 lewy 5–15 Uwaga: Wszelkie inne uszkodzenia w obrębie stawu łokciowego należy oceniać według pozycji 117–119. 120. Cepowy staw łokciowy – w zależności od stopnia wiotkości i stanu mięśni prawy 15–30 lewy 10–25 121. Uszkodzenia stawu łokciowego powikłane przewlekłym stanem zapalnym, przetokami, ciałami obcymi itp. ocenia się według pozycji 117–120, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu o:5 Przedramię 122. Złamania w obrębie dalszych nasad jednej lub obu kości przedramienia, powodujące ograniczenia ruchomości nadgarstka i zniekształcenia – w zależności od stopnia zaburzeń czynnościowych: a) ze zniekształceniem prawy 5–15 lewy 5–10 b) ze znacznym zniekształceniem, dużym ograniczeniem ruchomości i zmianami wtórnymi (troficzne, krążeniowe itp.) prawy lewy 15–25 10–20 123. Złamania trzonów jednej lub obu kości przedramienia – w zależności od przemieszczeń, zniekształceń i zaburzeń czynnościowych: a) ze zniekształceniem i zaznaczonymi zaburzeniami funkcji prawe lewe 5–15 3–10 b) ze znacznym zniekształceniem, dużym ograniczeniem ruchomości i zmianami wtórnymi (troficzne, krążeniowe itp.) prawe lewe 15–35 10–30 124. Staw rzekomy kości promieniowej prawy 30 lewy 25 125. Staw rzekomy kości łokciowej prawy 20 lewy 15 126. Brak zrostu, staw rzekomy obu kości przedramienia prawe 40 lewe 35 127. Uszkodzenie przedramienia powikłane przewlekłym zapaleniem kości, przetokami, obecnością ciał obcych, ubytkiem tkanki kostnej i zmianami neurologicznymi ocenia się według pozycji 122–126, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w zależności od stopnia powikłań 5–15 128. Utrata kończyny w obrębie przedramienia – w zależności od charakteru kikuta i jego przydatności do oprotezowania prawa lewa 55–65 50–60 129. Utrata przedramienia w sąsiedztwie stawu nadgarstkowego prawe 55 lewe 50 Nadgarstek 130. Ograniczenia ruchomości w obrębie nadgarstka w następstwie jego uszkodzeń (skręcenia, zwichnięcia, złamania kości nadgarstka, martwice aseptyczne tych kości) – w zależności od ustawienia, zakresu ruchów, objawów bólowych i troficznych oraz funkcji palców: a) ograniczenie ruchomości prawy 5–10 lewy 3–8 b) ograniczenie ruchomości dużego stopnia prawy 10–20 lewy 8–15 c) ograniczenia ruchomości dużego stopnia z ustawieniem ręki czynnościowo niekorzystnym prawy 20–30 lewy 15–25 131. Całkowite zesztywnienie w obrębie nadgarstka: a) w ustawieniu czynnościowo korzystnym – w zależności od stopnia upośledzenia funkcji dłoni i palców prawy lewy 15–30 10–25 b) w ustawieniu czynnościowo niekorzystnym – w zależności od stopnia upośledzenia funkcji dłoni i palców prawy lewy 25–45 20–40 132. Uszkodzenia nadgarstka powikłane głębokimi, trwałymi zmianami troficznymi, przewlekłym ropnym zapaleniem kości nadgarstka, przetokami i zmianami neurologicznymi ocenia się według pozycji 130 i 131, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w zależności od stopnia powikłań o: 1–10 133. Utrata ręki na poziomie nadgarstka prawa 55 lewa 50 Ł. Śródręcze i palce Kciuk 134. Złamania i zwichnięcia kciuka (pierwszej kości śródręcza i paliczków kciuka) – w zależności od ustawienia, zniekształcenia i stopnia zaburzeń funkcji kciuka: a) z przemieszczeniem prawy 5–10 lewy 3–8 b) z dużym przemieszczeniem i zniekształceniem prawy 10–20 lewy 8–15 Uwaga: Przy ocenie stopnia zaburzeń czynności kciuka należy brać pod uwagę przede wszystkim zdolność przeciwstawienia i chwytu. 135. Utraty w obrębie kciuka: a) utrata opuszki prawy 5 lewy 3 b) utrata paliczka paznokciowego prawy 10 lewy 8 c) utrata paliczka paznokciowego z częścią paliczka podstawowego (do 2/3 długości paliczka) prawy lewy 15 10 d) utrata paliczka paznokciowego i paliczka podstawowego poniżej 2/3 długości lub utrata obu paliczków bez kości śródręcza prawy 20 lewy 15 e) utrata obu paliczków z kością śródręcza prawy 30 lewy 25 136. Wszelkie inne uszkodzenia w obrębie kciuka (blizny, uszkodzenia ścięgien, zniekształcenia, przykurcze stawów, zesztywnienia, zmiany troficzne, czuciowe itp.) – powodujące: a) ograniczenie funkcji prawy 3–10 lewy 1–8 b) znaczne ograniczenie funkcji prawy 10–20 lewy 8–15 c) upośledzenie funkcji graniczące z następstwami utraty kciuka prawy lewy 20–30 15–25 Palec w skazujący 137. Utraty w obrębie palca wskazującego: a) utrata opuszki prawy 5 lewy 3 b) utrata paliczka paznokciowego prawy 7 lewy 5 c) utrata paliczka paznokciowego z 1/3 dalszą paliczka środkowego prawy lewy 8 5 d) utrata paliczka paznokciowego i środkowego powyżej 1/3 prawy 12 lewy 10 e) utrata trzech paliczków prawy 17 lewy 15 f) utrata palca wskazującego z kością śródręcza prawy 23 lewy 20 138. Wszelkie inne uszkodzenia w obrębie palca wskazującego oraz II kości śródręcza (blizny, uszkodzenia ścięgien, zniekształcenia, przykurcze stawów, zesztywnienia, zmiany troficzne, czuciowe itp.) – powodujące: a) ograniczenie funkcji – w zależności od stopnia prawy 3–8 lewy 1–5 b) znaczne ograniczenie funkcji – w zależności od stopnia prawy 8–12 lewy 5–10 c) bezużyteczność palca graniczącą z utratą wskaziciela prawy 17 lewy 15 Palec t rzeci, c zwarty i p iąty 139. Utrata całego paliczka lub części paliczka: a) palca trzeciego i czwartego – za każdy paliczek prawy 3 lewy 2 b) palca piątego – za każdy paliczek prawy 1 lewy 1 140. Utrata palców III, IV lub V z kością śródręcza prawy 12 lewy 8 141. Wszelkie inne uszkodzenia w obrębie palców III, IV, V i odpowiednich kości śródręcza (blizny, uszkodzenia ścięgien, zniekształcenia, przykurcze stawów, zesztywnienia, zmiany troficzne, czuciowe itp.) – powodujące: a) ograniczenie funkcji palca – w zależności od stopnia prawy 2 lewy 1 b) znaczne ograniczenie funkcji palca – w zależności od stopnia prawy lewy 4 3 c) bezużyteczność palca granicząca z utratą prawy 7 lewy 5 Uwaga: Przy uszkodzeniach obejmujących większą liczbę palców globalna ocena musi być niższa niż całkowita utrata tych palców i odpowiadać stopniowi użyteczności ręki. Uszkodzenia obejmujące wszystkie palce z pełną utratą użyteczności ręki nie mogą przekroczyć dla ręki prawej 55% a dla lewej 50%. Zapraszam także do zapoznania się z artykułami dotyczącymi dochodzenia odszkodowań na prowadzonym przeze mnie blogu: Prawnikom z naszej jarocińskiej Kancelarii jest bardzo miło, iż niniejszy artykuł zainteresował Państwa. Mamy nadzieję, iż przeczytają Państwo także nasze inne artykuły dotyczące spadków, prawa karnego, odszkodowań, rozwodów i szerzej prawa rodzinnego. Zapraszamy tez do kontaktu z Kancelarią mieszkańców takich miast jak: Krotoszyn, Pleszew, Ostrów, Gostyń, Koźmin, Gizałki, Borek Wielkopolski, Kalisz: Radca prawny Bartosz Kowalak Kancelaria Prawna w Jarocinie Kościuszki 17 Jarocin +48 575 641 021 kancelariajarocin@