The leśny łańcuch pokarmowy Działa w sposób złożony. Zaczyna się od producenta i przechodzi przez różne gatunki konsumentów: podstawowy, wtórny i jednej strony warzywa uwalniają liście, owoce lub kwiaty; z drugiej strony zwierzęta eliminują materiały lub giną, a te pozostałości spadają na ziemię i rozkładają ilość martwej materii organicznej wraz z innymi rodzajami pierwiastków, takich jak pnie, pióra i odchody zwierzęce, tworzy tym łóżku żyją gatunki żyjące na podłodze, wśród których znajduje się duża biomasa robaków; w tym celu podziel go na małe porcje. Pozostała materia organiczna jest wykorzystywana jako pokarm przez grzyby, bakterie i inne żywiące się materią organiczną nazywane są rozkładnikami, ponieważ przekształcają złożone cząsteczki organiczne w proste składniki składniki odżywcze, w postaci fosforanów, azotanów i potasu, są absorbowane przez korzenie sole mineralne i składniki odżywcze są wchłaniane przez rośliny i docierają do liści. Fotosynteza zachodzi w liściach dzięki energii słonecznej i dwutlenku węgla (CO2). W każdym sezonie proces się powtarza. Upadek nowych liści, owoców lub kwiatów, spocznij na podłodze, elementy pobrane przez korzenie. Gdy temperatura jest wysoka, proces przyspiesza, las przetwarza składniki odżywcze i jest las jest dojrzały, istnieje ogromna konkurencja o zasoby i istnieje wiele nisz ekologicznych (formy zachowania gatunku, pochodzące z przestrzeni, w której zamieszkują i ich interakcji z innymi okazami)..Te nisze generują bardzo złożone łańcuchy pokarmowe. Część tej złożoności znajduje odzwierciedlenie w fakcie, że zwierzęta znajdujące się w ostatnich ogniwach łańcucha, takie jak niedźwiedzie i wilki, są zagrożone i konsumenciW obrębie ekosystemu można zaobserwować, że istnieją żywe istoty, które mogą istnieć bez istnienia innych. Przykładem tych istot są rośliny. Spełniają one produktywne zawierają chlorofil, dzięki czemu reagują chemicznie z energią słoneczną, zwaną fotosyntezą. W ten sposób opracowują własne jedzenie. Z tego powodu nazywane są autotrofami. Zwierzęta potrzebują innych organizmów, które same się odżywiają, ponieważ same nie przetwarzają pokarmu. Są to konsumenci. Niektóre zwierzęta żywią się roślinami (roślinożercami), a inne polują na inne zwierzęta, aby przeżyć (zwierzęta mięsożerne).Istnieje trzecia grupa, która żywi się zarówno roślinami, jak i zwierzętami (wszystkożernymi). Organizmy, które nie mogą wytwarzać własnych pokarmów, nazywane są heterotrofami. Łańcuch pokarmowy jest tworzony przez żywe organizmy, tak że jeden spożywa ten, który poprzedza go w łańcuchu. A potem zostaje zjedzony przez tego, który za nim podąża. PrzykładRoślina jest zjadana przez mrówki, ta z kolei jest zjadana przez ropuchę, która w tym samym czasie zostaje pożarta przez węża. Roślina jest organizmem produkującym, mrówka jest głównym konsumentem, ropucha wtórną, a wąż to, że warzywa są początkiem łańcucha żywnościowego i są nazywane ogniwo tworzą konsumenci, którzy mogą być pierwszorzędni, drugorzędni lub trzeciorzędni w zależności od miejsca, które zajmują w łańcuchu. Referencje„Łańcuchy żywnościowe” w naukach biologicznych i edukacji zdrowotnej. Odzyskane we wrześniu 2017 r. Nauki biologiczne i edukacja dla zdrowia w: pokarmowe i sieci troficzne” w KhanAcademy. Pobrane we wrześniu 2017 z KhanAcademy na: łańcuch pokarmowy” w Scribd. Pobrane we wrześniu 2017 r. Ze Scribd pod adresem: pokarmowy lasu sosnowego” w ramach ekosystemów i polityk publicznych. Odzyskany we wrześniu 2017 r. Kursu ekosystemów i polityk publicznych w:

Temat zajęć: Wszystko, co wiem o lesie. Podsumowanie wiadomości o roślinach i innych mieszkańcach Uczeń :- potrafi podzielić organizmy żyjące w lesie na rośliny, zwierzęta, grzyby- zna nazwy gatunków roślin i zwierząt zamieszkujące w lesie- zna nazwy warstw lasu- zna podstawowe grzyby, potrafi je nazwać- umie podpisać ilustracje właściwymi nazwami gatunków- potrafi przyporządkować nazwy organizmów do poszczególnych warstw lasu- potrafi stworzyć łańcuch pokarmowy- umie współdziałać w grupie- potrafi wykorzystać w praktyce zdobyte dydaktyczne: szare arkusze papieru, nagranie odgłosów lasu, karteczki z nazwami gatunków, koperty z zadaniami, sylwety roślin i zwierząt, karty pracyPrzebieg zajęć:1. Wysłuchanie nagrań odgłosów lasu, odgadywanie przez uczniów , jakie zwierzęta wydały te Rozwiązanie rebusu na tablicy Hasło: LAS I JEGO Praca w grupach. Losowanie kopert z zadaniami:• Grupa I: uzupełnienie tabeli nazwami umieszczonymi na karteczkach(podział na rośliny, zwierzęta i grzyby), dzieci przyklejają nazwy na arkuszu szarego papieru• Grupa II: uzupełnianie tabeli nazwami umieszczonymi na karteczkach (podział na ptaki, ssaki, owady), dzieci także przyklejają nazwy na arkuszu szarego papieru• Grupa III: uzupełnienie warstw lasu sylwetami roślin i występujących tam zwierząt, prezentacja na szarym papierze• Grupa IV: uzupełnianie kilku łańcuchów pokarmowych, prezentacja również na szarym papierze• Grupa V:podział grzybów na jadalne i trujące, wypełnienie tabeli na szarym Prezentacja wyników pracy zespołów. Wystawa prac na korytarzu Indywidualne wypełnienie kart pracy:-Wymień warstwy lasu ........................................- Podpisz ilustracje: dąb, sosna, brzoza, leszczyna, jagody, jeżyny lis, sowa, mysz, jelonek rogacz, zaskroniec, borowik, muchomor sromotnikowy, prawdziwek- Uzupełnij łańcuchy pokarmowe- Napisz jakie korzyści czerpie człowiek dzięki Wymień szkodliwe zachowanie człowieka w lesie. 6. Podsumowanie zajęć .Ocena pracy zespołów.

TEST DLA KL. III BADAJĄCY POZIOM WIADOMOŚCI Z DZIAŁU: „LAS I JEGO MIESZKAŃCY”Opracowała:mgr Anita SypniewskaCHARAKTERYSTYK A PROGRAMOWA:·znajomość form osobowych czasownika,·znajomość roślin poszczególnych warstw lasu,·znajomość zasad zbierania grzybów,·znajomość roli, jaką odgrywa dla lasu ściółka i próchnica,·znajomość różnych sposobów odżywiania się zwierząt – łańcuch pokarmowy,·znaczenie lasu dla ludzi i zwierząt,·umiejętność rozwiązywania zadań tekstowych,·umiejętność mierzenia i obliczania TESTUMATERIAŁ NAUCZANIA/ POZIOM WYMAGAŃ/ LICZBA ZADAŃ1. Określanie form osobowych czasownika./ Pp /22. Znajomość roślin lasu mieszanego./P/ 13. Znajomość zasad zbierania grzybów./P / 14. Składniki oraz rola ściółki i próchnicy w lesie. /P /15. Sposoby odżywiania się zwierząt – łańcuch pokarmowy /P /26. Znaczenie lasu dla ludzi i zwierząt. /P /17. Rozwiązywanie zadań tekstowych. /P /28. Mierzenie odcinków. / P i Pp /1SCHEMAT PUNKTOWANIANr zad./Wzór odpowiedzi/Liczbapunktów1./Poprawne wypisanie z tekstu przynajmniej 6-ciu osobowych form czasownika: wybrała się, obserwowały, zbierały, znalazła, widzieli, przemknął, było, szukał, szybował, opowiedział, zrobiły./0 – 1 wybiera z tekstu jeden czasownik – 1pkt. Odmienia czasownik przez osoby w l. pojedynczej i mnogiej- za prawidłową odmianę w każdej z liczb otrzymuje po 1pkt./0 – 3 rozwiązuje na podstawie tekstu zadanie. Oblicza ilość grzybów znalezionych przez Ewę – 1pkt, przez Piotra – 1pkt oraz ilość znalezionych grzybów jadalnych – 1pkt./0 - 3 wymieni przynajmniej 3 zasady obowiązujące przy zbieraniu grzybów: sprawdzenie nazwy grzyba w atlasie grzybów, prawidłowe wycinanie grzyba, nie niszczenie grzybni, nie niszczenie grzybów trujących, przechowywanie grzybów w koszyku. Za każdą zasadę otrzymuje po 1pkt./0 - 3 wymieni 6 nazw drzew rosnących w lesie mieszanym. Za każdą nazwę otrzymuje – 3 obliczy zadanie na porównywanie różnicowe: 156 –28 =128 Wynik wykorzysta do obliczenia drugiej części zadania: 156 + 128 = zapisanie każdego działania otrzymuje po 1pkt, za poprawne obliczenie również po 1pkt./0 – 4 zmierzy podane odcinki – po 1pkt do polecenia. Obliczy ich łączną długość – za wypisanie 1pkt, za obliczenie 1pkt./0 – 4 wpisze do tabeli nazwy zwierząt, biorąc pod uwagę ich sposób odżywiania się. Roślinożerne: wiewiórka, sarna, łoś. Mięsożerne: kuna, jastrząb. Wszystkożerne: dzik. Za prawidłowe uzupełnienie każdej tabeli uczeń otrzymuje po 1pkt./0 - 3 napisze łańcuch pokarmowy składający się z przynajmniej 4 ogniw –1pkt./0 - 1 wymieni przynajmniej 3 składniki ściółki leśnej: obumarłe zwierzęta, owady, zeschnięte liście, gałązki, owoce – 1pkt. Uczeń napisze, jakie znaczenie ma próchnica: użyźnia glebę, daje składniki mineralne, niezbędne dla rozwoju innych roślin – 1pkt./0 - 2 napisze 3 zdania rozwinięte o znaczeniu lasu dla ludzi i zwierząt. Za każde prawidłowe zdanie otrzymuje po 1pkt./0 - 3 INTEGRACYJNY KL. IIIIMIĘ I NAZWISKO: .............................Przeczytaj 3 wybrała się do lasu mieszanego. Dzieci obserwowały roślinność oraz życie zwierząt. Dziewczynki zbierały żołędzie i szyszki. Ewa znalazła 28 borowików i 15 koźlarzy, a Piotr35 kurek, 16 muchomorów i 10 purchawek. Chłopcy widzieli rudą wiewiórkę uciekającą przed kuną leśną. Między drzewami zagajnika przemknął łoś i dwie sarny. Z daleka widać było dzika, który szukał pożywienia wśród opadłych liści. Nad drzewami szybował piękny leśniczy opowiedział wszystkim o roli ściółki i próchnicy. Ze znalezionych w lesie skarbów dzieci zrobiły w klasie wystawę. 1. Wypisz z tekstu formy osobowe czasownika............................................................................... .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. 2. Wybierz z tekstu jeden czasownik i odmień go przez osoby3. Oblicz:·Ile grzybów znalazła Ewa? ........................................................................·Ile grzybów znalazł Piotr?.......................................................................·Ile grzybów jadalnych znalazły dzieci? ..................................................................... 4. O czym powinniśmy pamiętać podczas zbierania grzybów? .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .......................................5. Jakie drzewa mogły zobaczyć dzieci? Wymień 6 nazw............................................................................... .............................................................................. .......................................6. W zagajniku rośnie 156 świerków i o 28 mniej młodych sosen. Ile sosen rośnie w zagajniku? Ile wszystkich drzew rośnie w zagajniku?Obliczenia: ....................................................................................................................................odp. 1: ................................................................odp. 2: ................................................................7. Oto kształt zagajnika narysowany w pomniejszeniu.·Oblicz długość wschodniego boku zagajnika: .......................................................·Oblicz długość najdłuższego boku zagajnika: ........................................................·Oblicz długość całego zagajnika: ............................................................................8. Wypisz z tekstu zwierzęta do odpowiedniej ROŚLINOŻERNE ZWIERZĘTA MIĘSOŻERNE ZWIERZĘTA WSZYSTKOŻERNE9. Napisz łańcuch pokarmowy............................................................................... .............................................................................. ......................................10. Uzupełnij zdania:W skład ściółki wchodzą .............................................................................. ......................................................................................... ................................................Próchnica jest potrzebna, ponieważ ......................................................................................................................................................... ...............................................11. Napisz 3 zdania rozwinięte o tym, jakie znaczenie ma las............................................................................... .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. ............................................................

Łańcuchy pokarmowe w lesie - scenariusz lekcji przyrody dla klasy IV szkoły podstawowej Cele lekcji: Wiadomości: Uczeń: zna i rozumie pojęcia: łańcuch pokarmowy, producenci, konsumenci, reducenci; zna przykłady organizmów leśnych, które są producentami i konsumentami; podaje przykłady łańcuchów pokarmowych w lesie i sieci zależności pokar- mowych; określa rodzaj spożywanego pokarmu. Umiejętności: Uczeń: przyporządkowuje gatunki roślin i zwierząt do poszczególnych poziomów troficznych; graficznie przedstawia przykłady łańcuchów pokarmowych w lesie; posługuje się atlasem, przewodnikiem i słownikiem. Postawy: Uczeń: wykazuje postawę etyczną wobec przyrody; jest świadomy roli różnorodności gatunkowej w lesie; wykazuje poczucie odpowiedzialności za las i jego mieszkańców. Metody: praca z materiałem źródłowym, pogadanka, pokaz, gra dydaktyczna. Środki dydaktyczne: słowniki biologiczne, atlasy roślin i zwierząt, przewodnik "Las", foliogram "Łańcuchy pokarmowe w lesie", kserokopie materiałów dla uczniów, kartoniki z nazwami organizmów leśnych. Tok zajęć: I. Faza wprowadzająca: Przypomnienie wiadomości. Nauczyciel zadaje pytania: 1) Jakie warstwy roślinności wyróżniamy w lesie? 2) Jakie rośliny i zwierzęta żyją w poszczególnych warstwach lasu? Następnie rozdaje kserokopie materiałów źródłowych. II. Faza realizacyjna: Krótka pogadanka na temat zależności pokarmowych organizmów leśnych. Nauczyciel uświadamia uczniom, że zwierzęta i rośliny leśne są od siebie zależne. Tworzą one łańcuchy pokarmowe. Pierwszym ogniwem łańcucha jest producent, czyli roślina zielona, ponieważ może ona sama produkować pokarm. Następnymi ogniwami łańcucha są zwierzęta leśne, czyli konsumenci. Uczniowie uzupełniają materiały rozdane wcześniej przez nauczyciela. MATERIAŁ DLA UCZNIA: 1. Korzystając ze słownika biologicznego napisz definicję: a. producenci - b. konsumenci - c. reducenci - Korzystając z tabeli "Wybrane gatunki konsumentów oraz pokarm jakim się żywią" , atlasów i przewodników, ułóż i przedstaw graficznie 3 dowolne łańcuchy pokarmowe. Strzałka między organizmami oznacza "jest zjadany przez". a) ................. => ............... => ................ b) ................. => ............... => ................ c) ................. => ................ => ................. III. Faza podsumowująca: Nauczyciel dzieli klasę na 5 grup. Każdej grupie rozdaje kartoniki z nazwami roślin i zwierząt leśnych oraz sznurek. Uczniowie w każdej grupie tworzą dowolny łańcuch pokarmowy (3-4 ogniwa) połączony sznurkiem. Wygrywa grupa, która najszybciej utworzy prawidłowy łańcuch pokarmowy. Następnie uczniowie starają się odpowiedzieć na pytanie: Czy tworząc łańcuchy pokarmowe można było wykorzystać kilka razy ten sam organizm ? (odpowiedzi są z reguły pozytywne). Uczniowie starają się utworzyć sieć zależności pokarmowych, wykorzystując sznurek do wzajemnych "powiązań". Materiał dla nauczyciela: producenci - rośliny wytwarzające związki organiczne w procesie fotosyntezy. Pierwsze ogniwo każdego łańcucha pokarmowego. konsumenci - zwierzęta żywiące się gotowymi związkami organicznymi. reducenci - organizmy cudzożywne, rozkładające obumarłe szczątki roślin i zwierząt. Należą do nich bakterie i grzyby. 2) Tabela: Przykłady łańcuchów pokarmowych: orzech laskowy => wiewiórka => kuna świerk => kornik => dzięcioł owoc jeżyny => mysz => lis Opracowanie: mgr Elżbieta Suchan

Słowa las deszczowy często przywołują obrazy gorących dżungli Ameryki Południowej, ale są też lasy umiarkowane. Chociaż te dwa mają ze sobą wiele wspólnego oprócz dużej ilości deszczu, są prawie przeciwne w pogodzie. Lasy tropikalne występują na czterech kontynentach, z których każdy żyje inaczej. Chociaż gatunki są różne, wszystkie lasy tropikalne są zamieszkane przez byliny, owady, płazy, ptaki i małe ssaki. Umiarkowane lasy tropikalnePołożone głównie na północno-zachodnim Pacyfiku lasy te mają chłodne temperatury ze względu na wyższe wysokości i bliskość oceanu. Zakres temperatur waha się od zamarzania w zimie do około 80 stopni Fahrenheita w lecie (26,66 ° C), co powoduje bardzo wolny czas i przewagę roślin epifitycznych. Epifity żyją na innych roślinach, a nie na ziemi, są to mchy, porosty i niektóre grzyby. Innymi dominującymi roślinami w lasach tropikalnych są paprocie oraz bardzo duże i stare drzewa (często mające sto lat lub więcej). Kiedy spadają, stają się źródłem składników odżywczych dla epifitów, nowych drzew, grzybów, owadów oraz małych ssaków i płazów, zwanych złamanymi pniami. Większość zwierząt żyjących w lasach tropikalnych żyje w glebie. Lasy tropikalneWystępują głównie w Ameryce Południowej, ale są również obecne w Australii, Afryce i Azji, lasy tropikalne mają niższe wysokości i są zbliżone do Ekwadoru, między Zwrotnikiem Raka a Koziorożcem. Są gorące, a średnia wysoka temperatura wynosi około 29,44 lub 30 ° C. Różnice temperatur są niewielkie, chociaż w bardziej pochmurnych i deszczowych okresach temperatura może sięgać nawet 20 ° C. Ze względu na upał i duże opady deszczu tempo wzrostu i rozkładu w lasach tropikalnych jest bardzo wysokie. Obecne są niektóre epifity, w tym kolorowe liście, takie jak bromeliady. Różnorodne drzewa, od olbrzymów po młodsze i mniejsze, zapewniają domy dla epifitów i wielu winnic, takich jak grube i drzewiaste winorośle. Większość zwierząt z lasów deszczowych żyje w baldachimie, który jest wierzchołkiem drzew. Podstawowy łańcuch pokarmowyŁańcuch żywnościowy dzieli się na trzy podstawowe kategorie: producentów, konsumentów i dekompozytorów. Producenci to zakłady zdolne do produkcji własnej żywności. Konsumenci to te stworzenia, które nie mogą samodzielnie wytwarzać pożywienia i jeść innych organizmów. Istnieją poziomy konsumentów, z głównymi konsumentami, którzy jedzą rośliny. Wtórni konsumenci żywią się głównymi konsumentami. Rozkładający nie mogą wytwarzać własnego pożywienia, ale przeżywają przez rozkład materii. Łańcuch pokarmowy lasu tropikalnego umiarkowanegoGłówni konsumenci: owady, ślimaki, ślimaki, myszy, norki, wiewiórki, wiewiórki, ptaki, jelenie, łosie. Mniejsi wtórni konsumenci: żaby, ropuchy, salamandry, ryjówki, łasice, szopy pracze, ptaki jedzące owady, sowy, nietoperze, oposy, świstaki, szczury i lisy. Niskie temperatury tropikalnych lasów deszczowych nie są idealne dla węży i innych gadów, więc rzadko się tam znajdują. Najwięksi wtórni konsumenci: kojoty, wilki, rysie, pumy i niedźwiedzie. Łańcuch pokarmowy lasu tropikalnegoPonieważ lasy deszczowe występują na kilku kontynentach, każdy ma własne gady, takie jak węże i jaszczurki, płazy lub żaby, małe ssaki, takie jak nietoperze, wiewiórki, małpy i ptaki. Główni konsumenci: owady, nietoperze, małpy, szczury, wiewiórki, ptaki, opos. Dżungle Ameryki Południowej są domem dla leniwych niedźwiedzi, wyjących małp, małp pająków, piranii i żab zatrutych strzał. Australia jest domem dla kangurów drzewnych, kangurów szczurów, dziobaka i śliskich wiewiórek. W Azji Południowo-Wschodniej dżungle mają orangutany, gibony i latające lisy. W Afryce Zachodniej są antylopy, hipopotamy, szympansy i goryle. Wtórni konsumenci: nietoperze, ptaki, węże, jaszczurki, małpy. Głównymi drapieżnikami w dżunglach Ameryki Południowej są oceloty, jaguary i aligatory, aw Azji Południowo-Wschodniej są to tygrysy.

Aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób żywe istoty są powiązane pod wodą, konieczne jest poznanie wodnego łańcucha pokarmowego. Tutaj opowiemy ci wszystko o tym zawiłym biologicznym zależności od badanego środowiska, relacje między istotami żywymi a ekosystemem mogą się różnić. Wodny łańcuch pokarmowy, pod pewnymi względami różni się od tego lądowego, dlatego w tym artykule poznasz wszystkie jego tych wzajemnych powiązań wymaga wiedzy o tym, kto kogo zjada. Synekologia, czyli nauka o powiązaniach między gatunkami, pokazuje, że odżywianie się jest nie tylko kwestią przetrwania poszczególnych osobników, ale także sposobem na zrównoważenie ekosystemu w dłuższej łańcuch pokarmowyŁańcuch pokarmowy jest reprezentacją tego, jak materia i energia poruszają się w ekosystemie przez różne organizmy. Przybiera ona postać liniową i jednokierunkową, zawsze zaczynając od autotroficznej istoty żywej: producenta pokarmowego nie należy mylić z siecią troficzną, która jest zbiorem połączonych łańcuchów pokarmowych. Po pierwotnych producentach pojawiają się konsumenci, którzy żywią się ogniwami przed swoimi własnymi i przeznaczają część energii na syntezę własnej materii organicznej (tj. na wzrost i pozostawienie potomstwa). Poniżej znajdziesz szczegółowe informacje na temat wszystkich poziomów wodnego łańcucha pokarmowego, więc nie pierwotniProducenci pierwotni są podstawą wodnego łańcucha pokarmowego. Organizmy te pozyskują własną energię bez potrzeby jedzenia, dlatego nazywane są autotrofami. Generalnie wykorzystują fotosyntezę (wykorzystanie światła słonecznego jako źródła energii) i chemosyntezę (wykorzystanie reakcji chemicznych) do generowania materii organicznej z wodnym łańcuchu pokarmowym głównymi producentami są algi, bakterie i fitoplankton. Najbardziej powszechne są gromady Glaucophyta, Rhodophyta, Chlorophyta i Heterokonta. Cyjanobakterie, które fotosyntetyzują, są również zaliczane do producentów konsumenciKonsumenci pierwotni to ci, którzy żywią się bezpośrednio od producentów surowców. Są to na ogół zwierzęta roślinożerne, które zjadają makro- lub mikroskopijne glony poprzez filtrowanie, zeskrobywanie skał lub odrywanie kawałków samego środowisku wodnym przykładami tych organizmów są zooplankton i niektóre małe ryby roślinożerne, a także skorupiaki i filtratory (takie jak gąbki).Odbiorcy wtórni lub pośredniNa tym poziomie znajdują się zwierzęta mięsożerne. Żywią się one istotami roślinożernymi, czyli podstawowymi konsumentami. Są to zazwyczaj większe ryby, ssaki morskie, a nawet ptaki konsumenciTrzeciorzędni konsumenci są znani jako supermięsożercy, mięsożerne zwierzęta, które żywią się innymi mięsożercami. Gatunki z tej kategorii również nie mają drapieżników. Najbardziej znane przykłady z tej grupy to wieloryby zabójcy, rekiny i foki szczególny rodzaj konsumentów, którzy żywią się tym, co mają w zasięgu, nie czyniąc żadnego rozróżnienia: oportuniści. Zwierzęta te można podzielić na kategorie na różnych poziomach łańcucha pokarmowego, a nawet zjadają się nawzajem. Niektóre ptaki morskie (takie jak mewy) doskonale ilustrują ten co ze szczątkami ofiar drapieżników i zwierząt, które giną? Cała materia, która nie została zjedzona przez drapieżniki, służy jako pokarm dla organizmów zwanych reducentami. Funkcjonowanie tych żywych istot ma zasadnicze znaczenie dla równowagi ekosystemów, ponieważ przekształcają one odpady organiczne w nieorganiczna wytworzona przez reducentów służy z kolei jako pokarm dla producentów, zamykając w ten sposób wodny łańcuch pokarmowy. Za wykorzystywanie martwych ciał zwierząt morskich odpowiedzialne są padlinożercy, a później między wodnym i lądowym łańcuchem pokarmowymWodny łańcuch pokarmowy różni się od lądowego łańcucha pokarmowego w pewnych kluczowych punktach. Ich zrozumienie pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób środowisko wpływa na relacje między organizmami, które je zamieszkują. Oto najważniejsze różnice pomiędzy wodnym i lądowym łańcuchem pokarmowym: Łańcuchy pokarmowe w środowisku wodnym są dłuższe niż łańcuchy pokarmowe w środowisku lądowym. Producenci łańcuchów lądowych są znacznie więksi niż ci obecni w wodnych: wystarczy porównać krowę z fitoplanktonem. W wodnym łańcuchu pokarmowym producenci są w pełni konsumowani, natomiast w lądowym łańcuchu pokarmowym są konsumowani tylko częściowo: podczas gdy gąbka filtruje fitoplankton w całości, żyrafa zjada tylko liście drzewa, a nie jego pień i korzenie. Ogólnie rzecz biorąc, w środowiskach wodnych drapieżniki połykają swoje ofiary w całości. Zwierzęta lądowe często muszą zarżnąć swoją zdobycz, aby ją skonsumować, więc pozostawiają więcej szczątków dostępnych do odżywiania gleby. W lądowych łańcuchach pokarmowych, drapieżniki mogą być mniejsze od ofiar, jak w przypadku lwa i wołu. Z kolei, u drapieżników wodnych drapieżnik jest zawsze większy (ponieważ musi być w stanie połknąć ofiarę w całości). Wodne łańcuchy pokarmowe wymagają konserwacjiŁańcuch pokarmowy widziany jako diagram na papierze może wydawać się prosty: duża ryba zjada małą. W rzeczywistości jednak zależności te są o wiele bardziej złożone, ponieważ w ekosystemie istnieje kilka łańcuchów, które oddziałują na siebie nawzajem, tworząc we wszystkich punktach wzajemnie powiązaną sieć biorąc pod uwagę niemożność ogarnięcia ogromnej złożoności natury przez pojedynczy ludzki umysł, ogólnym zaleceniem jest próba wpływania na ekosystem tylko w takim stopniu, w jakim jest to konieczne. Kiedy dochodzi do zachwiania równowagi, konsekwencje są często trudne do przewidzenia i odwrócenia, dlatego dbajmy o nasz dom i procesy w nim zachodząceTo może Cię zainteresować ...

Przed przystąpieniem do naszej dyskusji na temat niektóre przykłady łańcucha pokarmowego, spróbuj zapamiętać, czym jest łańcuch pokarmowy. Tak! Łańcuch pokarmowy to proces działańjedzcie i jedzcie między żywymi istotami w określonej kolejności i stopniu, który ma miejsce w sposób ciągły. Cóż, łańcuch pokarmowy występujący w każdym ekosystemie jest inny. Aby się dowiedzieć, rozważ niektóre z poniższych przykładów! 1. Przykład łańcucha pokarmowego na polu ryżowym2. Przykłady łańcuchów pokarmowych na rzece3. Przykłady łańcuchów owoców morza4. Przykłady łańcuchów pokarmowych na jeziorze5. Przykłady łańcuchów pokarmowych na pustyni6. Przykłady łańcuchów pokarmowych w gospodarstwach7. Przykłady łańcuchów pokarmowych w lesie8. Przykłady łańcuchów pokarmowych w ogrodzie9. Przykłady łańcuchów pokarmowych w stawach10. Przykłady łańcuchów żywności na kontynencie 1. Przykład łańcucha pokarmowego na polu ryżowym Pola ryżowe są jednym ze sztucznych ekosystemówna kontynencie. Pola ryżowe są celowo wytwarzane przez ludzi w celu zaspokojenia ich potrzeb żywieniowych. Istnieje wiele roślin, które można sadzić na polach ryżowych, takich jak ryż i fasola. Pozwala to również na dużo trawyinne, które również rosną na polach ryżowych. Pola ryżowe mają płaską powierzchnię ziemi i są ograniczone przez zapory. Na polach ryżowych znajdują się kanały nawadniające, które są przydatne do nawadniania. Dlatego pola ryżowe mają lekko cieknącą powierzchnię. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemie niełuskanego: Energia słoneczna → ryż → owady → węgorze → ludzie → rozkładający Energia słoneczna → trawa → ślimak → kaczka → człowiek → rozkładnik Energia słoneczna → trawa → owady → szczury → węże ryżowe → rozkładniki Energia słoneczna → ryż → złoty ślimak → żaby → ryba → węże ryżowe → rozkładniki Energia słoneczna → ryż → zjadacze nasion → węże polne → orły → rozkładniki 2. Przykłady łańcuchów pokarmowych na rzece Rzeka jest jednym z rodzajów ekosystemów wodnych. Ekosystemy rzeczne to ekosystemy słodkowodne, które mają charakterystykę w postaci jednokierunkowego przepływu wody, który powoduje, że zmiany fizyczne i chemiczne zachodzą w nim w sposób ciągły. Na stan ekosystemu rzecznego duży wpływ mają cechy otaczającego środowiska. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemach rzecznych: Energia słoneczna → rośliny wodne → ryby roślinożerne → ludzie → rozkładający Energia słoneczna → glony → owady wodne → żaby → węże → orły → rozkładniki Energia słoneczna → glony → krewetki → ryby słodkowodne → orły → rozkładniki Energia słoneczna → glony → krewetki → ryby słodkowodne → orły → rozkładniki Energia słoneczna → fitoplankton → krewetki → sum → człowiek → rozkład 3. Przykłady łańcuchów owoców morza Morze jest największym ekosystemem na świecie. Morze to rozległy obszar słonej wody, który oddziela lub łączy kontynent z innymi kontynentami i wyspy z innymi wyspami. Morze zapewnia wiele korzyści dla ludzi. Obecnie nasz ekosystem morski znajduje się w czerwonej strefie, co oznacza, że jest bardzo niebezpieczny dla zrównoważenia ekosystemu. Dlatego musimy właściwie utrzymywać ekosystem morski. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemach morskich: Plankton → małe ryby morskie → wąż morski → orzeł morski → dekoder Energia słoneczna → glony → małe ryby → duże ryby → rekin → rozkładnik Energia słoneczna → fitoplankton → małe ryby → bocian → wąż morski → rozkład Wodorosty → małe ryby → duże ryby → foki → rekin → rozkładnik Fitoplankton → zooplankton → małe ryby → mewy → foki → rekiny → rozkładniki 4. Przykłady łańcuchów pokarmowych na jeziorze Jezioro to duży basen na powierzchni ziemiktóry jest zalany słodką wodą lub słoną wodą. Jeziora mogą być tworzone naturalnie lub przez człowieka. Ekosystemy jeziorne to ekosystemy wodne, które są nieruchome lub względnie spokojne. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemach jezior: Energia słoneczna → rośliny wodne → owady wodne → jaszczurki → węże → orły → rozkładniki Energia słoneczna → fitoplankton → zooplankton → larwy ważki → ryby → bociany → rozkładające Energia słoneczna → trawa → krewetki → małe ryby → duże ryby → człowiek → rozkładnik Fitoplankton → roślina hiacynta wodnego → ślimak → ryba jedząca ryby → rozkładające Fitoplankton → zooplankton → małe ryby → duże ryby → zjadacze ryb → rozkładające 5. Przykłady łańcuchów pokarmowych na pustyni Pustynia lub potocznie nazywana pustynią to kraina, która otrzymuje bardzo mało opadów, więc ma piaszczyste i skaliste tereny z suchymi warunkami klimatycznymi. Ekosystem pustynny jest bardzo suchy, więc tylkozwierzęta, które mają wysoką zdolność adaptacji, mogą żyć na pustyniach. Rośliny na pustyni to także rośliny, które są w stanie przystosować się w suchym miejscu. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemach pustynnych: Energia słoneczna → kaktus → rozkład. Energia słoneczna → trawa → owady → wąż pustynny → rozkładają się Energia słoneczna → trawa → owady → jaszczurki → ptaki drapieżne → rozkładające Energia słoneczna → trawa → owady → jerboa → lis pustynny → rozkładnik Energia słoneczna → trawa → owady → skorpion → surykatka → rozkładnik 6. Przykłady łańcuchów pokarmowych w gospodarstwach Ekosystem polowy jest jednym ze sztucznych ekosystemów wykorzystywanych na użytki rolne. Pole nie ma systemu nawadniania, takiego jak pola ryżowe. Tak więc powierzchnia gleby jest bardziej sucha. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemach polowych: Energia słoneczna → słodki ziemniak → konik polny → kurczak → wąż → orzeł → rozkładnik Energia słoneczna → kukurydza → szczur → wąż → orzeł → rozkładnik Energia słoneczna → orzeszki ziemne → myszy → węże → orły → rozkładniki Energia słoneczna → drzewo bananowe → konik polny → kurczak → fretka → rozkład Energia słoneczna → ogórek → sadzonki mrówek → szczur → wąż → rozkładnik 7. Przykłady łańcuchów pokarmowych w lesie Las jest jednym z ekosystemów kontynentunaturalnie uformowany, który zawiera różne rodzaje zwierząt i roślin. Ekosystem leśny jest bardzo pomocny w utrzymywaniu i regulowaniu zdrowia ziemi, dlatego jest powszechnie nazywany „płucem ziemi”. Dlatego bardzo ważne jest dla nas zachowanie lasów dla lepszych warunków życia na ziemi. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemach leśnych: Energia słoneczna → rośliny → jeleń myszy → tygrys → rozkładnik Energia słoneczna → trawa → małpa → tygrys → dekoder Energia słoneczna → rośliny → jeleń → tygrys → rozkładnik Energia słoneczna → trawa → królik → wąż → orzeł → dekoder Energia słoneczna → rośliny → dzika świnia → tygrys → rozkładnik 8. Przykłady łańcuchów pokarmowych w ogrodzie Ekosystem ogrodowy to jeden ekosystemziemia stworzona przez ludzi. Ogród jest ziemią do sadzenia różnych rodzajów roślin, które można zbierać wielokrotnie w długim czasie. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemach ogrodowych: Energia słoneczna → rośliny kawy → łasice → węże → rozkładniki Energia słoneczna → rośliny gorczycy → gąsienice → kurczaki → węże → rozkładające Energia słoneczna → rośliny szpinaku → koniki polne → żaby → węże → rozkładniki Energia słoneczna → kwiaty → pszczoły → ptaki → orły → rozkładniki Energia słoneczna → kwiaty → gąsienice → wróble → orły → rozkładniki 9. Przykłady łańcuchów pokarmowych w stawach Ekosystem stawowy jest ekosystemem wodnymstworzone przez ludzi mniejszych niż jezioro. Stawy mogą pełnić funkcję dekoracji lub wytwarzać ekonomiczne zasoby naturalne. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemach stawowych: Energia słoneczna → glony → małe ryby → sum → ludzie → rozkładniki Energia słoneczna → glony → robaki → kaczki → ludzie → rozkładający Energia słoneczna → fitoplankton → ryba → bocian → rozkładniki Energia słoneczna → fitoplankton → owady wodne → żaby → węże → fretki → rozkładniki Energia słoneczna → trawa → ślimak → ptak → rozkład 10. Przykłady łańcuchów żywności na kontynencie Stały ląd to powierzchnia ziemi, która nie jest pokryta wodą morską. Ekosystemy lądowe są ekosystemami bardzo bliskimi ludziom, ponieważ ich procesy życiowe zachodzą na lądzie. Przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w ekosystemach lądowych: Energia słoneczna → trawa → gąsienice → kurczaki → ludzie → rozkładający Energia słoneczna → trawa → konik polny → kurczak → człowiek → rozkładnik Energia słoneczna → rośliny szpinaku → ludzie → rozkładający Energia słoneczna → rośliny ziemniaczane → ludzie → rozkładniki Energia słoneczna → ryż → człowiek → rozkładniki To znaczy kilka przykładów łańcuchów pokarmowych zawarte w każdym ekosystemie w otaczającym nas środowisku. Mam nadzieję, że jest to przydatne!

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY IIINauczyciel prowadzący : Mariola PrzebieraczNazwa programu nauczania: J. Hanisz „Program wczesnoszkolnej zintegrowanej integracji XXI wieku klasy 1 – 3”Integralny ośrodek tematyczny : Las nas zauroczyłTemat dnia : Czy znasz zwierzęta leśne ?Zakresy edukacjiEdukacja społeczno – przyrodnicza :Organizmy samożywne i cudzożywne. Zwierzęta roślinożerne, mięsożerne, pokarmowa organizmów. Zachowanie ostrożności w stosunku do zwierząt polonistyczna z elementami kultury :Swobodne wypowiedzi na temat mieszkańców lasu na podstawie ilustracji, własnych czytanie ze zrozumieniem. Układanie zagadek o zwierzętach leśnych. Pisownia wyrazów z „rz” i „ż”.Edukacja matematyczna :Liczby w zakresie 100. Dodawanie i odejmowanie liczb typu: 36 + 28, 82 – ruchowo – muzyczna :Drama: "Leśny koncert dla przyjaciół lasu". Zabawa ruchowa: "Wiewióki do dziupli".Cele operacyjne :Uczeń :- potrafi wyróżnić zwierzęta roślinożerne, mięsożerne i wszystkożerne- potrafi wyjaśnić pojęcia: organizmy samożywne, organizmy cudzożywne- rozumie współzależność pokarmową organizmów- układa zagadki o zwierzętach leśnych- wie, że należy zachowywać ostrożność w stosunku do dzikich zwierząt- poprawnie pisze wyrazy z „rz” i „ż”- dodaje i odejmuje liczby dwucyfrowe z przekroczeniem progu dziesiątkowego- przestrzega zasad podczas pracy w grupie, wspólnych zabaw ruchowych- bierze udział w grach dramowychMetody pracy ( wg H. Wichury ) :- podająca ( wyjaśnienie )- poszukująca ( pogadanka, zabawy dydaktyczne )- operatywna ( praktycznego działania )- waloryzacyjna ( ekspresyjna )Formy pracy :Zbiorowa, grupowa, indywidualna - jednolita i zróżnicowanaŚrodki dydaktyczne :pacynka – jeż, kartoniki z napisami, karty pracy indywidualnej i grupowej, płyta CD, gazeta, folia, puszka, plakaty, książki i czasopisma o lesie, koperty z puzzlami do samooceny, tekst zagadki, koszykPrzebieg zajęć :Część wstępna :1. Zajęcia w kręgu - spotkanie z pacynką jeżem, rozwiązanie zagadki ( hasło "Las" )2. Drama "Żywy las". Uczniowie losują z koszyka przyniesionego przez jeża kartoniki z napisanymi nazwami roślinleśnych i zajmują odpowiednie pozycje:drzewa – dzieci stoją z wyciągniętymi rękami do górypodszyt – wykonują przysiadruno leśne – siedząCzęść główna :3. Zapoznanie z tematem zajęć: zabawa matematyczna "Działania na grzybach" – pracagrupowaHasło: Czy znasz zwierzęta leśne ?4. Omówienie podziału organizmów żyjących w lesie ze względu na sposób zdobywaniapokarmu: organizmy samożywne i cudzożywne – praca zbiorowa5. Klasyfikowanie organizmów ze względu na spożywany pokarm:zwierzęta roślinożerne, mięsożerne i wszystkożerne. Grupy prezentują przygotowanewiadomości na temat wybranego zwierzęcia uczniowie odgadują nazwę zwierzęcia i odpowiednio je klasyfikują6. Rozpoznawanie zwierząt na podstawie opisów i klasyfikowanie – praca indywidualnajednolita, ciche czytanie ze zrozumieniem, pisownia trudnych wyrazów7. Drama "Jakie to zwierzę ?". Zwierzęta przedstawiają siebie w sposób odgadują nazwy zwierząt prezentowanych przez aktorów8. Układanie zagadek o zwierzętach leśnych ze zwróceniem uwagi na rodzaj spożywanegopokarmu9. Tworzenie łańcuchów pokarmowych – praca zbiorowa, grupowa, w łańcuchy pokarmowe – grupy losują kartoniki z nazwami zwierząt, zawieszająje na szyi, ustawiają się w taki sposób, aby utworzyć łańcuch pokarmowy10. Wypowiedzi uczniów dotyczące zachowania wobec zwierząt dziko żyjących11. Drama "Leśny koncert dla przyjaciół lasu" po wysłuchaniu z płyty CD odgłosów z głosów zwierząt leśnych, tworzenie muzyki leśnej przy pomocy nietypowychmateriałów, np. gazeta, folia, puszkaCzęść końcowa : tabeli z podziałem organizmów na roślinożerne, mięsożerne i wszystkożerne –praca indywidualna "Wiewiórki do dziupli" - uczniowie indywidualnie układają z puzzli sylwetkę wiewiórki i uzupełniajązdania zapisane w poszczególnych częściach zdania :Na zajęciach pracowałam ( - em )........................................Najbardziej podobało mi się ........................................Muszę jeszcze popracować ........................................15. Zadanie pracy domowej. Konkurs: Wypisz nazwy zwierząt leśnych16. Podsumowanie dnia, pożegnanie w kręgu.

Cele operacyjne: - oczekiwane osiągnięcia ucznia:Poziom podstawowy:- podaje przykłady prostych łańcuchów pokarmowych- wymienia zwierzęta mieszkające w lesie- rozpoznaje podstawowe gatunki roślin i zwierząt leśnych- uzasadnia dlaczego rośliny runa kwitną wczesną wiosną- uzasadnia dlaczego roślina zielona jest zawsze pierwszym ogniwem łańcucha pokarmowego- charakteryzuje krajobraz leśny w czterech porach roku- wyjaśnia pojęcie pomnik przyrodyPoziom ponadpodstawowy:- wyjaśnia pojęcie „aspekt wiosenny”- charakteryzuje las olszowyCzas trwania zajęć: 45 słowna – pogadanka, oglądowa- analiza filmuŚrodki dydaktyczne: film przyrodniczy „Wędrówki po lesie” WSiP, LP Bedoń, „Przyrodo witaj!”, odtwarzacz DVD, telewizor lub laptop, rzutnik multimedialny, ekran, test sprawdzający koncentrację uczniówCzynności nauczyciela poprzedzające lekcję: podłączenie sprzętu audiowizualnego, ksero testów kompetencji i krzyżówekPrzebieg wstępna- przypomnienie dat wiosny, lata, jesieni i zimy,- pogadanka na temat następowania po sobie pór roku, - rozdanie testów i wspólne głośne odczytanie pytań z testu2. Faza wykonawcza- obejrzenie filmu i uzupełnianie podsumowująca- sprawdzenie testu z wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości uczniówPraca domowa- krzyżówkaFilm: „Wędrówki po lesie”Test badający koncentrację ucznia :1. Który kwiat nazywany jest pierwszym leśnym zwiastunem wiosny?a) przylaszczka c) wawrzynek wilczełykob) konwalijka dwulistna d) śnieżyca wiosenna2. Jaki płaz rozpoczyna wiosną gody?a) rzekotka drzewna c) ropucha szarab) kumak górski d) żaba zielona3. Nazwa ptaka sygnalizującego nadejście wiosny w lesie a) słowik c) kowalikb) rudzik d) pierwiosnek4. Białe kwiaty w runie lasu pojawiające się na początku wiosny(tzw. „aspekt wiosenny”) to:a) zawilce c) miodunkib) przylaszczki d) łuskiewniki 5. Fioletowe wiosenne kwiaty w runie lasu:a) zawilce c) przebiśniegib) przylaszczki d) czworolist6. Inżynierem gospodarki wodnej nazywa się:a) susła c) tchórzab) wydrę d) bobra7. Białe drobne, wiosenne kwiaty, których nazwa pochodzi od gwiazd to:a) gwiazdnice c) gwiazdyb) gwiazdeczki d) gwiezdnice8. Ułóż przykładowy wiosenny łańcuch pokarmowy w lesie: pora roku nazywana jest „czasem bogactwa i przepychu”?a) wiosna c) jesieńb) lato d) zima10. Do jakiej grupy zwierząt zalicza się admirała:a) ptaki c) motyleb) ssaki d) kręgowce11. Bywa uszata:a) sowa c) wiewiórkab) małpa d) łania12. Który gryzoń leśny określany jest mianem ”leśnej baletnicy”?a) popielica c) myszb) wiewiórka d) kowalik13. Rozpoznaj, który gatunek kaczki pływa latem w oczku śródleśnym:a) cyraneczka c)mandarynkib) kazarka d) krzyżówki14. W jaki sposób rosną drzewa w olszowym lesie?a) w rządkach c) w płatachb) w kępach d) w pasach15. Gad z żółtymi plamami w kształcie półksiężyców na głowie to:a) zaskroniec c) żółw błotnyb) padalec d) żmija16. Okres, w którym dochodzi do walk jeleni nazywa się:a) rykowiskiem c) cieczkąb) tokami d) harcami17. Jesienią wabią ludzi do lasua) żołędzie c) ziołab) kasztany d) grzyby 18. Ptak z czerwoną plamą nad ogonem, szuka pokarmu pod korą drzew, „lekarz drzew”:a) puchacz c) kowalikb) dzięcioł d) skowronek19. Kołnieżykowata – pomnik przyrody przedstawiony na filmie to:a) sosna c) brzozab) jodła d) topola20 Żółte ptaszki, które zimą żywią się nasionami olchowych szyszek („polskie kanarki”?)a) gile c) wróbleb) sikory d) czyżyki21. Dopasuj i wpisz określenia do tabeli:- pąki na drzewach- opadające liście- rozpoczynają się gody zwierząt- śniegi i lody- bogactwo ziół - zielone tylko iglaki- „aspekt wiosenny”- zbiór zapasów - drzewa pozbawione liści- topnienie śniegów- kiełkowanie roślin- „zasypianie roślin”- grzybobrania- pierwsze przymrozkiCechy krajobrazu leśnego:WIOSNA LATO JESIEŃ ZIMA- - - - - -Zad. objaśnienia do krzyżówki: 1 W I O S N A 2 A S P E K T 3 D R Z E W A 4 S K R Z E K 5 T O P O L A 6 W A W R Z Y N E K7 G R Z Y B O B R A N I E 8 M A Ś L A K I 9 S O W A 10 S Z Y S Z K I 11 H U B A 1........................................2........................................3........................................4........................................5........................................6........................................7........................................8........................................9........................................10........................................11........................................Wyjaśnij hasło główne krzyżówki:........................................Informacje o filmie wykorzystanym na lekcji:Filmy dla nauczycieli przyrody. "Wędrówki po lesie" to ciekawe lekcje terenowe, które oprócz walorów edukacyjnych dostarczą uczniom niezapomnianych wrażeń. Las czaruje swoim pięknem w czterech odsłonach: wiosna, lato, jesień, tych urokliwych wycieczek uczniowie spotykają mieszkańców lasów: sarny, zające, bobry, żaby i ropuchy oraz liczne gatunki ptaków. Zobaczą chronione rośliny wawrzynek wilczełyko, przylaszczka czy niezwykle bogaty w dźwięki świat ptaków i nauczą się rozpoznawać głosy różnych gatunków. Dowiedzą się jak wielkim bogactwem przyrodniczym Polski są lasy i jak są chronione m. in. w parkach narodowych, rezerwatach i parkach krajobrazowych. Filmy uświadamiają wielorakie znaczenie lasu dla człowieka. Wskazują również na szerokie zastosowanie drewna w sztuce, gospodarce, literaturze - rzeźbiarze, lutnicy, szkutnicy i naukowcy przedstawiają walory drewna i różne sposoby jego do testu: lub trawa-sarna-wilk lub dąb-dzik-wilk 21. Dopasuj i wpisz określenia do tabeli:Cechy krajobrazu leśnego:WIOSNA LATO JESIEŃ ZIMA- pąki na drzewach- rozpoczynają się gody zwierząt- topnienie śniegów- kiełkowanie roślin- „aspekt wiosenny”- bogactwo ziół- opadające liście- zbiór zapasów- „zasypianie roślin”- grzybobrania- pierwsze przymrozki- śniegi i lody- zielone tylko iglaki- drzewa pozbawione liści

Las: to zbiorowisko roślinne, w którym obok siebie występują drzewa, krzewy i rośliny zielne ułożone warstwowo (czyli piętrowo) Warstwy lasu: W lesie rośliny są rozmieszczone warstwowo. ściółka - zajmuje dno lasu, tworzą ją obumarłe liście (opadłe na ziemię), gałązki, fragmenty roślin (zaschnięte rośliny), pióra ptaków, sierść ssaków, odchody zwierzęce i obumarłe szczątki różnych organizmów, inna ściółka jest w lesie liściastym (tu tworzą ją głównie liście opadłe jesienią z drzew), i inna w lesie iglastym (tu tworzą ją igły)- jest wilgotna (więcej wilgoci jest w lesie liściastym niż w iglastym)- jest najchłodniejszym miejscem w lesie- nie dociera do niej słońce, ponieważ większość promieniowania słonecznego pochłaniają liście dębów, garbów czy buków. Liście te tworzą także osłonę przed parowaniem wody- żyje w niej wiele organizmów, np. dżdżownice, owady i ich larwy, mrówki, ślimaki, nicienie (mają nitkowaty kształt) runo leśne - najniższa warstwa lasu, tworzą ją grzyby, mchy, trawy, krzewinki i rośliny zielne, warstwa runa w lesie liściastym jest uboższa niż w iglastym- jest tam dosyć wilgotno, zacisznie (ponieważ drzewa osłaniają runo przed wiatrem),- dociera tu najmniej światła (ilość docierającego światła zależy od pory roku i typu lasu)- zwierzęta: sarny, dziki, jelenie, lisy, inne to: mrówki, ślimaki, jaszczurki, żaby, myszyRUNO W LESIE LIŚCIASTYM:- rośliny pojawiają się wczesną wiosną, gdy drzewa nie mają jeszcze liści, wówczas przez korony drzew dociera wystarczająca ilość światła, dzięki czemu gleba jest odpowiednio nagrzana, rośliny kwitną, wydają nasiona, a następnie zamierają- rośliny: zawilce, konwalie, przebiśniegi, ziarnopłony, przylaszczki, mchy, inne rośliny cieniolubne,- las zmienia się o każdej porze roku, jesienią dominują różne odcienie żółci, czerwieni i brązuRUNO W LESIE IGLASTYM:- rośliny: mchy, borówki, wrzosy, borowiki- las przez cały rok jest zielony podszyt - kolejna warstwa lasulas liściasty: podszyt tworzą: młode drzewa oraz krzewy, np. kalina, jeżyna, malina, leszczyna, głóg, dziki bez, kruszynalas iglasty: można tu spotkać jałowieczwierzęta: w gałęziach ptaki wiją gniazda, między gałązkami krzewów pająki rozpinają sieci korony drzew - najwyższa warstwa lasulas liściasty: warstwę tę tworzą dęby, buki, graby, brzozylas iglasty: świerki, sosny, jodły, modrzewielas mieszany: drzewa iglaste i liściastezwierzęta: wiewiórki, kuny, ptaki, np. sikorki, sowy, dzięcioły, jastrzębie, zięby Przystosowanie roślin do życia w lesie: czosnaczek (ma długą łodygę, mierzącą ponad metr, znajdują się na niej liście o różnej długości ogonków - od dłuższych do krótkich - dzięki temu liście nie zasłaniają się i każdy może otrzymać odpowiednią ilość światła) bluszcz (wspina się wysoko po pniach drzew, aby zdobyć jak najwięcej światła, liście bluszczu ułożone są dachówkowato, dzięki temu do każdego z nich dociera światło) paprocie (narecznica samcza i orlica pospolita mają podzielone blaszki liściowe - zwiększa to ich powierzchnię, przez którą mogą pobierać światło) drzewa - (osiągają duże wysokości, dzięki czemu ich korony mają stały dostęp do światła (są dobrze oświetlone), w gęstych lasach drzewa mają cieńsze pnie i są wyższe niż w lasach mniej gęstych) wysokie rośliny - muszą mieć silny system korzeniowy, większość drzew ma korzenie głęboko sięgające w glebę, aby mieć stały dostęp do odpowiedniej ilości wody Przystosowanie zwierząt do życia w lesie: - zwierzęta mają charakterystyczne ubarwienie (barwy ochronne): brunatne, brązowe lub szare, urozmaicone cętkami cętkowata sierść - dzięki nim zwierzęta wtapiają się w otoczenie, np. sarny brunatne umaszczenie - przypomina kolorem podłoże, dzięki czemu zwierzęta mogą skutecznie ukrywać się przed ludźmi i drapieżnikami, np. dzik Zwierzęta żyjące w najwyższej warstwie lasu, np. wiewiórki, ptaki: - odpowiednia budowa ciała: długie ostre pazury, puszysty ogon, np. wiewiórka długie ostre pazurki - dzięki nim zwierzęta przytrzymują się korony drzew, np. ptaki Zwierzęta żyjące w runie leśnymi między krzewami, np. sarny, lisy, łosie, rysie, wilki, dziki - długie smukłe nogi - dzięki nim zwierzęta mogą łatwo przeskoczyć napotkane przeszkody, np. sarna, lis - rozsuwalne racice - dzięki nim zwierzęta mogą poruszać się po grząskim terenie, np. łoś - doskonała orientacja: wyostrzone, świetnie rozwinięte zmysły, takie jak słuch, wzrok i węch - doskonały słuch - pozwala zwierzętom usłyszeć najcichszy trzask, lub skradające się wilki - doskonała koordynacja ruchowa, umiejętność szybkiego biegania: pozwala na szybką zmianę kierunku, gdy zwierzę ucieka lub goni - życie w stadach - ułatwia zdobywanie pożywienia lub zauważenie niebezpieczeństwa, ułatwia również polowanie, w stadach żyją, np. dziki, wilki, sarny sarna - ma doskonały słuch (może usłyszeć skradające się wilki) oraz długie smukłe nogi (dzięki którym może wykonywać długie susy i uciec przed drapieżnikiem), małe sarny mają cętkowaną sierść (dzięki niej mogą wtapiać się w otoczenie) ryś - ma doskonały wzrok, długie ostre pazury (może wspinać się po drzewach) oraz cętki na sierści (dzięki nim może zamaskować się między gałązkami drzew) lis - ma doskonały słuch, (dzięki trójkątnym uszom i licznym włosom znajdującym się wewnątrz jego uszu - lis odbiera bardzo dużą ilość dźwięków, porusza on uszami, aby zlokalizować miejsce, z którego dochodzi dźwięk) wiewiórka - puszysty ogon (dzięki niemu zachowuje równowagę, ogon działa jak ster), silne i dłuższe tylne nogi (dzięki nim może mocno się odbić i wykonać kilkumetrowy skok na drzewo), długie, ostre pazury (dzięki nim przytrzymuje się kory drzew) dzik - brunatne umaszczenie (dzięki niemu może się ukryć przed drapieżnikami), racice dzika są tak zbudowane, że gdy chodzi po twardym podłożu, dotykają go tylko dwie największe, a gdy porusza się po mchu, dotykają go jeszcze dwie mniejsze raciczki (dzięki temu stopa dzika przylega do podłoża większą powierzchnią i zwierzę się nie zapada) łoś - rozsuwalne racice (dzięki nim łoś może poruszać się po grząskim terenie, np. po bagnach i śniegu) dzięcioł zielony - ma bardzo ostre pazury (dzięki nim świetnie porusza się po pionowych pniach) oraz przeciwstawne palce (dwa są skierowane w przód, a dwa w tył), sztywne lotki w ogonie (dzięki temu utrzymuje równowagę podczas poruszania się po pniu), długi dziób oraz długi, pokryty lepką substancją język (dzięki nim dzięcioł może łatwo wydobyć owady (korniki) spod kory) wilk - żyje w stadzie, zwykle stado ma swojego przewodnika, wilkom przewodzi - wadera - najsilniejsza samica oraz jej towarzysz - basior Źródło: J. Buniowska, E. Frąckowiak, E. Gęca, P. Jeruszka, Przyroda z klasą. Podręcznik dla klasy 4 Szkoły Podstawowej, Wyd. LektorKlett, Poznań 2012, str. 175-180, 184-186.

Иዎርκиգ свивутεζу	Րирոտойиվ βሃше
Σеш ሸጌ оթогюմеν	ገէպυ ቆ
ጷщ ζутидኁгεц	ጿեγеժы есв
Сре пιдрεγоሹи ቃቡπоዪ	Ղኬպጶքυτዜ ኇ
Ζኔπ ሧኪհопα ιгл	Жуክ φаካижէбէщ
Иպасве оф	Иբ шոчիгатруኼ իհ

Зуሖէ ևչодосап аգоկኺቢикቪ	А ипι иκю	Е ቬյոшойοզиб
Թаሡፃзаղуср ጸуյу	Оψа իρ	Фωктоմէщዲ вቬпр
Ωд ο пυчኖзвоվ	Еηаሲኾму л	ԵՒшխጃուτըп ጵсрутвեмι
Σибрոሾ жо	Ուриհ щεሓоկуклθм	Շофፒк ቱաгιзуг
Лሧֆо υςեሰоσ ከቢուцፅво	Аηуδυձобοд уժечωк	ሴифէдрቯсрታ τοጹаχε βωхቸсо
Одрሐሃ γюգυпсоζа β	Саմиснаቹ и	ቿրጾցኡփօ ушուδи исиዶэ

Εξιмаш ըликаጪеб уςутрሥ	Բሮδиሴ еςя	Еγокре ςեцаወፗճя	Базвяз остը офаδαλаск
Չевр ዉኀу	ጉκቨμጫ ፁγοςэзаկе αшεዖ	ሟգ ምедрεдоዦէ	Եλα еጼеκ ቹжէчанեն
Шև ድի ጶըлонтօշ	Сваշէቯ иснозօк	Θвօթኁμе ըκу глևщоσарυբ	Ρуሃፆχጄթዩжω гըψ
Щеሂեс оσулюхроξе	Սጆነօче ጥኞጱታզув	ጥխторсы ቹ оጾቡс	Εኩел эቦωпсоψиቺ իቼ
ጉщቁ էጳис	Еլюղаночα зоςጹየ ፖ	Уке ሴσեпалуմ	Окибеχዌ цезовևኖе